RCH logo

Kids Health Information

Viral illnesses (Vietnamese) – Bệnh do nhiễm siêu vi

  • English

    Những điểm chính(Key points)

    • Các bệnh do nhiễm siêu vi rất phổ biến ở trẻ em và dễ lây lan ở nhà trẻ, trường mẫu giáo hoặc trường học.
    • Trẻ em bị nhiễm siêu vi lên đến 12 lần một năm trong vài năm đầu đời là điều bình thường; điều này có thể trông như là trẻ lúc nào cũng bị bệnh.
    • Thuốc kháng sinh sẽ không giúp điều trị các bệnh do siêu vi gây ra. Cách điều trị tốt nhất là nghỉ ngơi tại nhà để cơ thể có thể loại bỏ nhiễm trùng.
    • Tiêm vắc-xin giúp ngăn ngừa nhiều loại siêu vi nghiêm trọng như sởi, quai bị, rubella (sởi Đức) và thủy đậu.

    Bệnh do nhiễm siêu vi là gì?(What are viral illnesses?)

    Bệnh do nhiễm siêu vi là bệnh nhiễm trùng do một loại vi trùng gọi là siêu vi gây ra. Siêu vi gây ra nhiều bệnh như cảm lạnh thông thường, viêm tiểu phế quản, viêm amidan, nhiễm trùng tai, viêm dạ dày ruột, cúm, quai bị và thủy đậu. Có hàng trăm loại siêu vi khác nhau; thường là không quan trọng để phải biết con quý vị mắc loại siêu vi nào.

    Khi con quý vị còn nhỏ, có vẻ như chúng luôn bị bệnh - bị bệnh do một siêu vi ngay sau khi khỏi bệnh từ một siêu vi khác. Trẻ khỏe mạnh thường bị nhiễm siêu vi lên đến 12 lần một năm trong vài năm đầu đời của trẻ. Khi con quý vị lớn hơn và hệ thống miễn dịch của trẻ mạnh hơn, trẻ sẽ ít bị bệnh hơn.

    Các dấu hiệu và triệu chứng của các bệnh nhiễm siêu vi thông thường(Signs and symptoms of common viral illnesses)

    Các triệu chứng con quý vị nhiễm siêu vi sẽ tùy thuộc vào loại siêu vi. Các triệu chứng phổ biến nhất của các bệnh nhiễm siêu vi là:

    • Sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên)
    • Mệt mỏi và muốn ngủ nhiều hơn (lờ đờ)
    • Không muốn ăn
    • Nhìn chung cảm thấy không khỏe.

    Nhiều loại siêu vi cũng gây ra:

    • nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi
    • chảy nước mắt, và mắt bị đỏ
    • đau họng
    • phát ban chuyển sang màu trắng (trắng nhợt) trong chốc lát hoặc lâu hơn sau khi quý vị ấn ngón tay lên chúng
    • ho và/hoặc hắt hơi
    • nôn mửa và/hoặc tiêu chảy
    • đau bụng
    • đau nhức.

    Bệnh do siêu vi có lây lan không?(Are viral illnesses contagious?)

    Hầu hết các bệnh do nhiễm siêu vi đều lây lan. Đó là lý do tại sao siêu vi lây lan nhanh chóng ở nhà trẻ và trường học.

    Siêu vi lây lan qua hai con đường phổ biến nhất:

    1. Qua các giọt nhỏ li ti trong không khí hoặc trên các bề mặt, chẳng hạn như khi
      ho và hắt hơi.
    2. Khi ai đó chạm vào nước bọt, chất nhầy, dịch nôn mửa hoặc phân của người bị
      nhiễm bệnh.

    Ngăn chặn sự lây lan của siêu vi (Stopping the spread of viruses)

    Cho trẻ ở nhà khi bị bệnh sẽ giúp làm giảm sự lây lan siêu vi. Vệ sinh tốt ở nhà sẽ giúp ngăn ngừa truyền siêu vi sang các thành viên khác trong gia đình. Vệ sinh tốt bao gồm:

    • thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc nước rửa tay có cồn
    • không dùng chung cốc hoặc dao kéo
    • khuyến khích con quý vị ho hoặc hắt hơi vào khăn giấy hoặc khuỷu tay của chúng
    • dạy con quý vị bỏ khăn giấy vào thùng rác sau khi sử dụng xong và rửa tay ngay sau đó.

    Nếu có thể, hãy giữ con quý vị tránh xa trẻ sơ sinh và người già khi trẻ bị bệnh.

    Cách chăm sóc bệnh nhiễm siêu vi tại nhà (How to care for viral illnesses at home)

    Thuốc kháng sinh không thể điều trị được bệnh nhiễm siêu vi. Cách điều trị tốt nhất đối các bệnh nhiễm siêu vi là nghỉ ngơi nhiều tại nhà; điều này sẽ giúp hệ thống miễn dịch của trẻ chống lại siêu vi.

    Sau đây là một số cách đơn giản giúp con quý vị cảm thấy thoải mái hơn khi bị bệnh:

    • Cho trẻ uống nhiều nước với những ngụm nhỏ khi trẻ thức. Lời khuyên hữu ích là uống một ngụm nước sau mỗi 15 phút. Điều này sẽ cung cấp cho cơ thể trẻ năng lượng để chống lại nhiễm trùng và ngăn ngừa tình trạng mất nước.
      • Loại chất lỏng phụ thuộc vào độ tuổi của con quý vị. Trẻ sơ sinh nên được bú sữa mẹ hoặc sữa công thức, hoặc uống các chất lỏng bù nước như chất điện giải. Trẻ lớn hơn nên uống nước lọc, nước trái cây hoặc sữa. Nếu trẻ chỉ uống nước, hãy đảm bảo trẻ cũng ăn một số thực phẩm cơ bản như bánh quy giòn, thạch, sữa chua, cháo hoặc súp.
    • Sử dụng nước muối xịt mũi để giúp thông mũi – đặc biệt là ở trẻ sơ sinh. Nếu mũi của trẻ thông thoáng, trẻ sẽ bú dễ dàng hơn.
    • Khuyến khích con quý vị nghỉ ngơi nhiều.
    • Cho trẻ uống paracetamol hoặc ibuprofen để giúp giảm đau hoặc nếu trẻ có vẻ khó chịu, cáu kỉnh hoặc lờ đờ. Đừng cho con uống aspirin. Kiểm tra kỹ nhãn để biết liều lượng chính xác và đảm bảo quý vị chưa cho con mình uống các loại thuốc khác có chứa paracetamol hoặc ibuprofen (chẳng hạn như một số loại thuốc trị cảm cúm).
      • Nếu con quý vị bị sốt nhưng không có vẻ khó chịu hay bứt rứt, đừng cho trẻ uống thuốc giảm đau. Sốt giúp cơ thể khỏe lên một cách tự nhiên.
    • Không sử dụng các biện pháp chữa bệnh khác trừ khi có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe.

    Trẻ em chán ăn khi bị bệnh là điều bình thường. Đừng lo lắng nếu con quý vị không ăn trong một vài ngày; trẻ sẽ bắt đầu ăn lại khi cảm thấy khỏe hơn.

    Con quý vị sẽ bắt đầu cảm thấy khỏe hơn sau một vài ngày, nhưng trẻ có thể mất vài tuần để trở lại bình thường. Ho có thể kéo dài lâu hơn; điều này không sao nếu con bạn cảm thấy khỏe hơn, ngoài triệu chứng đó ra.

    Phát ban do siêu vi là hiện tượng phổ biến và thường kéo dài trong vài ngày.

    Khi cần sự giúp đỡ (When to get help)

    Gọi xe cứu thương (000) nếu:

    • con quý vị đang khó thở và không thể thở được.
    • da của con quý vị trông xanh xao hoặc tái.
    • con quý vị không thức dậy hoặc không tương tác.
    • con quý vị phát ban nhưng da không đổi màu (trắng nhợt) khi quý vị ấn vào.

    Đến bệnh viện nếu:

    • con quý vị lúc nào cũng lờ đờ và không có nhiều năng lượng.
    • con quý vị phát ban và đau đầu, cứng cổ hoặc đau lưng.
    • con quý vị được ba tháng tuổi hoặc nhỏ hơn và không bú tốt.

    Gặp bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu:

    • con quý vị trông nhợt nhạt.
    • con quý vị bị đau (bao gồm cả đau đầu) và không thuyên giảm khi đã uống paracetamol hoặc ibuprofen.
    • con quý vị liên tục bị nôn mửa và tiêu chảy.
    • con quý vị không uống nước và không chịu ăn que kem đá.
    • con quý vị dưới ba tháng tuổi và bị sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên).
    • con quý vị có dấu hiệu mất nước, chẳng hạn như đi tiểu ít hơn bình thường, bàn tay bàn chân lạnh, mắt trũng sâu và tình trạng lờ đờ ngày càng tệ đi.

    Hãy chăm sóc con quý vị tại nhà nếu:

    • trẻ đang uống đủ nước và đi tiểu nhiều hơn một nửa lượng nước tiểu bình thường.
    • trẻ không gặp khó khăn khi thở.
    • trẻ có nhiều năng lượng giữa các cơn sốt.
    • trẻ bắt đầu khỏe hơn trong vòng bảy ngày.

    Những câu hỏi phổ biến về bệnh nhiễm siêu vi (Common questions about viral illnesses)

    Tôi có nên đưa con đến bác sĩ để chẩn đoán bệnh nhiễm siêu vi không? (Should I take my child to a doctor to diagnose their virus?)

    Nếu con quý vị chỉ có các triệu chứng nhẹ và thuyên giảm nhờ uống thuốc paracetamol hoặc ibuprofen, và trẻ bắt đầu khỏe hơn trong vòng bảy ngày, quý vị không cần phải đưa đến bác sĩ. Việc chăm sóc đều giống nhau đối với hầu hết các loại bệnh nhiễm siêu vi, vì vậy bác sĩ thường sẽ không cho làm xét nghiệm để biết con quý vị bị nhiễm loại siêu vi gì.

    Con tôi có cần dùng thuốc kháng siêu vi không? (Does my child need antiviral medicine?)

    Không có nhiều phương pháp điều trị kháng siêu vi hiệu quả và bác sĩ chỉ khuyên dùng những phương pháp này trong những trường hợp hiếm hoi.

    Làm sao tôi có thể ngăn con tôi khỏi bị nhiễm quá nhiều siêu vi? (How can I stop my child from getting so many viruses?)

    Không thể ngăn ngừa con quý vị khỏi bị bệnh nhiễm trùng phổ biến do siêu vi gây nên. Cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm siêu vi là cho trẻ ăn thức ăn bổ dưỡng, tiêm vắc-xin, giữ trẻ tránh xa khói thuốc lá, dạy trẻ giữ vệ sinh tốt và tránh xa những trẻ bị bệnh.

    Tôi có thể áp dụng những biện pháp tự nhiên nào để giúp con tôi cảm thấy dễ chịu hơn khi bị cảm lạnh? (What natural remedies can I give my child to help them feel better when they have a cold?)

    Chúng tôi không khuyến khích quý vị sử dụng bất kỳ biện pháp chữa trị tự nhiên nào cho con quý vị (kể cả máy xông hơi) mà không có lời khuyên của bác sĩ chuyên môn. Các sản phẩm không kê đơn như vitamin hoặc thực phẩm bổ sung là không cần thiết và không có hoặc có rất ít bằng chứng khoa học để chứng minh hiệu quả của chúng trong việc ngăn ngừa hoặc điều trị các loại siêu vi gây bệnh như cảm lạnh.

    Hầu hết các biện pháp chữa trị được truyền lại trong gia đình, chẳng hạn như giữ ấm, không đi ngủ khi tóc còn ướt và luôn mang giày khi đi ra ngoài, đều không được chứng minh là có thể ngăn ngừa cảm lạnh. Các biện pháp đó đã phổ biến trước khi các nhà khoa học phát hiện ra cảm lạnh là do siêu vi.

    Con tôi bị hen suyễn; tôi có nên lo lắng về việc con bị nhiễm siêu vi không? (My child has asthma; should I be worried about them catching a virus?)

    Đôi khi, siêu vi có thể kích hoạt cơn hen suyễn (nếu con quý vị được chẩn đoán mắc bệnh hen suyễn) hoặc gây nên tiếng thở khò khè (âm thanh rít lên khi thở). Nếu điều này xảy ra, hãy điều trị bệnh hen suyễn như bình thường. Nếu trẻ mới bị khò khè và khó thở, hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ.

    Trẻ em có thể mắc COVID-19 không? (Can children get COVID-19?)

    Trẻ em có thể mắc COVID-19. Trong hầu hết các trường hợp, triệu chứng của bệnh này tương tự như các loại siên vi cảm lạnh khác.

    Con tôi nên nghỉ học ở nhà hoặc không đi nhà trẻ bao lâu sau khi khỏi bệnh? (How long should my child stay home from childcare or school after a virus?)

    Nếu con quý bị bệnh do siêu vi, hãy cho trẻ nghỉ học, không đến nhà trẻ, trường mẫu giáo hoặc trường học cho đến khi trẻ khỏe lại.

    Để biết thêm thông tin (For more information)

    Được soạn thảo bởi khoa Cấp cứu của Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.

    Đã được xem xét lại vào tháng 4 năm 2025

    Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.