RCH logo

Kids Health Information

Rashes (Vietnamese) – Phát ban

  • English

    Những điểm chính

    • Phát ban là sự thay đổi về hình dạng và cảm giác bình thường của da.
    • Phát ban có thể có màu đỏ, nổi gồ, phẳng, sần sùi, mụn nước hoặc kết hợp của những dạng này. Một số người có thể bị ngứa, trong khi những người khác thì không.
    • Phát ban rất phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
    • Hầu hết các phát ban do vi-rút gây ra đều vô hại và sẽ tự biến mất.
    • Tuy nhiên, đôi khi phát ban có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nghiêm trọng.
    • Phát ban không chuyển màu da khi ấn vào (không biến mất khi ấn) có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nghiêm trọng. Nếu con quý vị bị sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên) và có phát ban không chuyển màu da khi ấn vào, hãy gọi cấp cứu (000) ngay lập tức.

    Phát ban là gì?

    Phát ban là sự thay đổi về hình dạng và cảm giác bình thường của da.

    Phát ban rất phổ biến ở trẻ em và trẻ sơ sinh. Chúng thường do vi-rút gây ra. Thông thường, phát ban do vi-rút gây ra đều vô hại và sẽ tự biến mất theo thời gian.

    Nếu phát ban không phải do vi-rút, nó có thể do:

    • một bệnh lý khác, chẳng hạn như dị ứng hoặc chàm
    • tiếp xúc với thứ gì đó gây kích ứng da, như cây tầm ma hoặc một số loại xà phòng.

    Dấu hiệu và triệu chứng của phát ban

    Phát ban có thể có hình dạng và cảm thấy khác nhau. Chúng có thể có màu đỏ, nổi gồ, phẳng, sần sùi, mụn nước hoặc kết hợp của những dạng này. Một số phát ban có thể gây ngứa, trong khi những phát ban khác thì không.

    Tùy thuộc vào nguyên nhân gây phát ban, nó có thể lan sang các bộ phận khác của cơ thể trước khi biến mất.

    Phát ban do tiếp xúc với các chất gây kích ứng như thực vật thường sẽ biến mất nhanh hơn so với phát ban do vi-rút gây ra.

    Một số loại phát ban có đặc điểm riêng biệt. Ví dụ, phát ban sởi có màu đỏ và loang lổ; bắt đầu từ đầu và lan ra khắp cơ thể.

    Hãy đọc thêm về các loại vi-rút khác gây phát ban trong các tờ thông tin sau:

    Phát ban không biến mất khi ấn vào

    Quý vị có thể đã nghe thuật ngữ 'không biến mất khi ấn vào' được sử dụng để mô tả một loại phát ban. Điều này có nghĩa là phát ban không đổi màu da khi quý vị ấn vào.

    Phát ban không biến mất khi ấn vào thường nghiêm trọng hơn. Ví dụ, viêm màng não và viêm màng não do não mô cầu đều là những bệnh nhiễm trùng rất nguy hiểm có thể gây ra phát ban không biến mất khi ấn vào.

    Nếu con quý vị bị ốm, sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên) và có phát ban không biến mất khi ấn vào, quý vị nên xem đây là trường hợp cấp cứu và gọi xe cứu thương (000) ngay lập tức.

    Cách chăm sóc phát ban tại nhà

    • Nếu con quý vị bị phát ban mà khi ấn vào thì da đổi sang màu trắng (hiện tượng trắng bệch), và quý vị không nghĩ đó là do dị ứng, thì thường không cần thiết phải biết nguyên nhân.
      • Bởi vì hầu hết các trường hợp phát ban do vi-rút gây ra sẽ tự khỏi mà không cần điều trị.
    • Thuốc kháng sinh không có tác dụng với vi-rút và sẽ không giúp ích cho các trường hợp phát ban do vi-rút gây ra.
    • Hầu hết các trường hợp phát ban do chạm vào chất gây kích ứng sẽ biến mất nếu con quý vị tránh tiếp xúc với chất đó.
      • Ví dụ, nếu quý vị nghĩ phát ban của con mình là do nước giặt quần ao, hãy thử đổi loại nước giặt quý vị dùng để giặt quần áo của con mình.
    • Quý vị nên nói chuyện với bác sĩ của con quý vị nếu quý vị nghĩ rằng con bị dị ứng.
    • Nếu con quý vị bị phát ban ngứa hoặc khó chịu, hãy trao đổi với dược sĩ về các cách điều trị.
      • Họ có thể đề nghị thuốc kháng histamine dạng uống hoặc thuốc giảm đau.

    Khi cần sự giúp đỡ

    Gọi xe cứu thương (000) nếu:
    • Con quý vị bị ốm với sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên) và có phát ban không đổi màu da (trắng bệch) khi ấn vào.
    • Con quý vị bị phát ban kèm theo sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên), cùng với đau đầu, cứng cổ và/hoặc đau lưng.
    • Con quý vị bị phát ban và có dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng (sốc phản vệ) như khó thở, thở khò khè hoặc sưng lưỡi.

    Đến bệnh viện nếu:
    • Con quý vị bị sốt và phát ban lốm đốm có màu đỏ tươi.
    • Con quý vị bị phát ban có màu tím, loang lổ trông giống như vết bầm tím nhưng không đổi màu da (không trắng bệch) khi ấn vào.
    • Con quý vị bị phát ban có màu đỏ, nổi mụn nước trông giống như vết bỏng hoặc vết phỏng.

    Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu:
    • Con quý vị bị phát ban không đổi màu da (trắng bệch) khi ấn vào, nhưng bé vẫn khỏe mạnh và không bị sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên).
    • Con quý vị bị sốt kèm theo phát ban có đổi màu da (trắng bệch) khi ấn vào.
    • Con quý vị bị phát ban loang lổ có màu đỏ, cùng với các dấu hiệu khác của bệnh sởi như sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên), ho và sổ mũi.
      • Hãy báo cho bác sĩ hoặc lễ tân trước khi gặp bác sĩ, vì con quý vị có thể đang bị nhiễm trùng.
    • quý vị lo lắng về phát ban của con mình vì bất kỳ lý do nào.

    Hãy chăm sóc con quý vị tại nhà nếu:
    • Phát ban của con quý vị đổi màu da khi ấn vào (trắng bệch), và bé vẫn khỏe mạnh.

    Các câu hỏi thường gặp về phát ban

    Tại sao phát ban lại phổ biến hơn ở trẻ em?

    Phát ban phổ biến hơn ở trẻ em vì hệ miễn dịch của chúng vẫn đang phát triển. Điều này khiến chúng dễ bị nhiễm virus hơn, và vi-rút là nguyên nhân phổ biến gây phát ban. Trẻ em cũng có làn da nhạy cảm hơn, vì vậy chúng có thể bị phát ban khi chạm vào các chất gây kích ứng mà người khác không bị ảnh hưởng.

    Phát ban do vi-rút lây lan như thế nào?

    Phát ban do vi-rút là do vi-rút gây ra, và mỗi loại vi-rút lây lan theo cách khác nhau. Nếu con quý vị bị phát ban do vi-rút, cách tốt nhất để ngăn ngừa lây lan sang người khác là giữ vệ sinh tốt. Hãy nhớ rửa tay thường xuyên – đặc biệt là sau khi chạm vào chất dịch cơ thể của con quý vị như nước bọt. Quý vị cũng nên ngăn trẻ dùng chung những thứ như dao kéo, cốc, khăn tắm, bàn chải đánh răng và quần áo cho đến khi vi-rút biến mất.

    Rôm sảy/phát ban nhiệt là gì?

    Rôm sảy/phát ban nhiệt là một tình trạng da phát triển khi mồ hôi bị giữ lại trong da. Nó thường xảy ra khi cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn bình thường, chẳng hạn như vào mùa hè. Rôm sảy/phát ban nhiệt vô hại, nhưng nó có thể rất ngứa và khó chịu. Trong hầu hết các trường hợp, rôm sảy/phát ban nhiệt sẽ tự khỏi. Nếu con quý vị bị rôm sảy/phát ban nhiệt và cảm thấy khó chịu, hãy trao đổi với dược sĩ về các phương pháp có thể điều trị.

    Tôi có cần đưa con đến bác sĩ mỗi khi bé bị phát ban không?

    Quý vị không cần đưa con đến bác sĩ mỗi khi bé bị phát ban. Hãy làm theo lời khuyên ở trên về thời điểm cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

    Con tôi bị phát ban và tôi đang mang thai. Tôi có nên lo lắng không?

    Một số bệnh nhiễm vi-rút có thể gây ra vấn đề trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Nếu quý vị đang mang thai, con quý vị bị phát ban và bạn lo lắng, bạn nên đến gặp bác sĩ hoặc bác sĩ sản khoa để được tư vấn.

    Con tôi có thể đến nhà trẻ hoặc trường học nếu bị phát ban không?

    Trong hầu hết các trường hợp, con quý vị vẫn có thể đến nhà trẻ hoặc trường học nếu bị phát ban nhẹ, khi ấn vào sẽ đổi màu da (trắng bệch), và nhìn chung vẫn khỏe mạnh. Nếu con quý vị bị phát ban kèm theo sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên) hoặc các dấu hiệu bệnh khác, trẻ nên ở nhà cho đến khi khỏi bệnh.

    Podcast này cũng có sẵn ở định dạng âm thanh bên dưới, và trên Apple Podcasts và Spotify.

    Để biết thêm thông tin


    Do Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Nhi Đồng Hoàng Gia biên soạn. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.

    Đã duyệt lại vào tháng 11 năm 2025

    Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.