Hand, foot and mouth disease (Vietnamese) – Bệnh tay chân miệng

  • English

    Những điểm chính (Key points)

    • Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm trùng do vi-rút gây ra.
    • Vi-rút này gây phát ban với các nốt hoặc mụn nước ở tay, chân và mông, kèm theo loét miệng.
    • Loét miệng có thể khiến con bạn đau khi ăn uống.
    • Trong hầu hết các trường hợp, tình trạng nhiễm trùng kéo dài khoảng một tuần.
    • Nếu con bạn mắc bệnh tay chân miệng, bạn có thể chăm sóc trẻ tại nhà bằng cách đảm bảo cho trẻ uống nhiều nước và thường xuyên cho trẻ uống thuốc giảm đau.
    • Vi-rút này dễ dàng lây lan từ người này sang người khác, vì vậy các biện pháp vệ sinh tốt, như rửa tay thường xuyên, là việc làm quan trọng cho bạn và con bạn.

    Bệnh tay chân miệng là gì? (What is hand, foot and mouth disease?)

    Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm trùng do vi-rút Coxsackie gây ra. Hầu hết trẻ em mắc bệnh này sẽ bị phát ban với các nốt hoặc mụn nước ở tay và chân, kèm theo loét miệng.

    Không có vắc-xin nào ngăn ngừa bệnh tay, chân và miệng.

    Mặc dù bệnh tay chân miệng thường gặp nhất ở trẻ mẫu giáo, nhưng bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm bệnh. Có thể bị nhiễm vi-rút bệnh nhiều lần, nhưng các triệu chứng sẽ nhẹ hơn.

    Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tay chân miệng (Signs and symptoms of hand, foot and mouth disease)

    Các triệu chứng phổ biến nhất của bệnh tay chân miệng là:

    • phát ban có nốt hoặc mụn nước ở tay, chân và mông
    • mụn nước quanh miệng và loét bên trong miệng
    • mệt mỏi
    • sốt.

    Pale-skin hand with red spots and blisters from hand, foot and mouth disease. Hand is in front of blue background.

    Mụn nước và loét ở miệng có thể gây đau – đặc biệt là khi con bạn đang cố gắng ăn uống. Nhiều trẻ em thường cáu kỉnh khi không được khỏe và không ngủ ngon giấc.

    Bệnh tay chân miệng thường kéo dài từ bảy đến 10 ngày.

    Đôi khi, bệnh tay, chân và miệng có thể làm bùng phát bệnh chàm.

    Rất hiếm khi bệnh có thể ảnh hưởng đến não hoặc tim. Trong những trường hợp này, con bạn sẽ có vẻ không được khỏe, thường buồn ngủ và trông xanh xao. Trẻ có thể bị đau bụng và thở dốc, hoặc hiếm xảy ra, bị co giật. Nếu con bạn có những triệu chứng này, hãy đưa con đi khám bác sĩ.

    Cách chăm sóc bệnh tay chân miệng tại nhà (How to care for hand, foot and mouth at home)

    Bệnh tay chân miệng là một căn bệnh nhẹ và hiếm khi gây ra biến chứng. Thuốc kháng sinh sẽ không có tác dụng vì chúng không tiêu diệt được vi-rút.

    Trong hầu hết các trường hợp, bệnh tay chân miệng sẽ tự thuyên giảm. Để chăm sóc con tại nhà, bạn có thể:

    • khuyến khích trẻ thường xuyên uống nhiều ngụm nước hoặc chất lỏng bù nước như chất điện giải để ngăn ngừa tình trạng mất nước. Quý vị có thể thử cho trẻ ăn kem đá đều đặn nếu trẻ không muốn uống nước ép hoặc dung dịch bù nước.
    • để các mụn nước khô tự nhiên – không chọc hoặc nặn chúng
    • cho trẻ uống thuốc giảm đau, chẳng hạn như paracetamol hoặc ibuprofen. Đừng cho con uống aspirin.

    Nếu con bạn bị bệnh kèm theo sốt và phát ban nhưng da không chuyển màu (trắng bệch) khi bạn ấn vào, thì đây có thể là dấu hiệu của bệnh nhiễm trùng não mô cầu và cần được chăm sóc y tế khẩn cấp.

    Khi cần sự giúp đỡ (When to get help)

    Gọi xe cứu thương (000) nếu:

    • con bạn bị sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên) và phát ban nhưng da không chuyển màu (trắng bệch) khi bạn ấn vào.

    Đến bệnh viện nếu:

    • con bạn bị mất nước và không uống nước mặc dù đã cho uống thuốc giảm đau.
    • con bạn trông rất yếu và có các triệu chứng như buồn ngủ, xanh xao, đau bụng, thở dốc hoặc co giật.

    Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu:

    • con bạn không uống đủ nước, nhưng bạn không chắc liệu con có bị mất nước hay không.
    • các nốt phát ban đỏ của con bạn lớn hơn 3mm hoặc đang rỉ mủ (chất lỏng màu vàng như sữa).

    Hãy chăm sóc con quý vị tại nhà nếu:

    • con bị sốt nhẹ và trông khỏe mạnh.
    • trẻ đang uống đủ chất lỏng.

    Những câu hỏi thường gặp về bệnh tay chân miệng (Common questions about hand, foot and mouth disease)

    Bệnh tay, chân, miệng lây lan như thế nào? (How does hand, foot and mouth disease spread?)

    Bệnh tay, chân và miệng dễ dàng lây qua dịch từ các mụn nước, nước bọt và phân lên đến một tháng sau khi người bệnh đã khỏi bệnh. Để ngăn chặn sự lây lan của vi-rút này, hãy thực hiện các biện pháp vệ sinh tốt như rửa tay thường xuyên và không dùng chung các vật dụng như cốc hoặc dao kéo.

    Có sự khác biệt nào trong việc chăm sóc bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh so với trẻ lớn hơn không? (Is there a difference in caring for hand, foot and mouth in babies compared to older children?)

    Sự khác biệt chính trong việc chăm sóc trẻ em ở các độ tuổi khác nhau mắc bệnh tay chân miệng là cách bạn cho trẻ uống nước. Nếu con bạn còn nhỏ và không chịu uống đủ nước, bạn có thể cần phải cho bé uống nước bằng ống xi lanh. Trẻ lớn hơn có thể thấy dễ uống nước hơn bằng ống hút hoặc ăn que kem đá.

    Bệnh tay chân miệng ở người có giống với bệnh tay chân miệng ở động vật không? (Is hand, foot and mouth disease in people the same as foot and mouth disease found in animals?)

    Bệnh lở mồm long móng ở động vật hoàn toàn khác với bệnh tay chân miệng ở người.

    Trẻ em có thể mắc bệnh tay chân miệng nhiều lần không? (Can children get hand, foot and mouth disease more than once?)

    Con bạn có thể mắc bệnh tay, chân và miệng nhiều lần. Đó là do có nhiều loại vi-rút gây bệnh tay, chân, miệng khác nhau và mỗi loại có thể gây ra một bệnh nhiễm trùng mới.

    Người lớn có thể mắc bệnh tay chân miệng không? (Can adults get hand, foot and mouth disease?)

    Người lớn có thể mắc bệnh tay chân miệng, nhưng thường nhẹ hơn nhiều so với trẻ em.

    Bệnh tay chân miệng có nguy hiểm cho phụ nữ mang thai không? (Is hand, foot and mouth disease dangerous for pregnant women?)

    Bệnh tay, chân và miệng không được cho là nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai hoặc thai nhi.

    Bệnh tay chân miệng có thể lây lan trong bao lâu? (How long is hand, foot and mouth disease contagious for?)

    Bệnh tay, chân và miệng có khả năng lây lan trong vòng một tháng sau khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, nhưng bệnh lây lan dễ nhất trong tuần đầu tiên nhiễm bệnh.

    Con tôi có thể đi nhà trẻ hoặc đi học khi bị bệnh tay, chân, miệng không? (Can my child go to child care or school with hand, foot and mouth?)

    Con bạn không nên đi nhà trẻ hoặc đi học khi bị bệnh tay, chân và miệng cho đến khi dịch trong các mụn nước đã khô. Nếu không, chúng sẽ rất dễ lây lan sang những đứa trẻ khác.

    Để biết thêm thông tin (For more information)

    Được soạn thảo bởi khoa Cấp cứu của Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.

    Được xem xét lại vào tháng 5 năm 2025

    Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.