Những điểm chính (Key points)
- Nếu con bạn bị đau do bị bệnh hoặc chấn thương, bạn có thể muốn cho con uống thuốc để giảm đau.
- Paracetamol và ibuprofen là hai loại thuốc giảm đau phổ biến nhất.
- Thuốc giảm đau không điều trị được nguyên nhân gây đau của con bạn, nhưng chúng có thể giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
- Làm theo các hướng dẫn trên hộp thuốc và cho trẻ uống đúng liều lượng theo cân nặng của trẻ.
- Đưa con bạn đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe nếu trẻ cần dùng thuốc giảm đau trong hơn 48 giờ.
- Bảo quản thuốc ở nơi an toàn để trẻ em không thể tiếp cận được.
- Nếu bạn nghĩ con bạn đã uống thuốc quá liều, hãy gọi đến Trung tâm Thông tin về Chất độc (13 11 26 ở Úc) hoặc đưa trẻ đến khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất.
- Gọi xe cấp cứu (000) ngay lập tức nếu con bạn ngừng thở, mất ý thức hoặc bắt đầu lên cơn co giật.
Thuốc giảm đau là gì? (What is pain-relief medicine?)
Thuốc giảm đau có mục đích làm giảm đau.
Một số loại thuốc giảm đau có bán tại các siêu thị và hiệu thuốc mà không cần đơn thuốc – những loại thuốc này được gọi là thuốc không kê đơn. Hai loại thuốc giảm đau không kê đơn phổ biến nhất là paracetamol và thuốc chống viêm như ibuprofen.
Paracetamol và ibuprofen an toàn cho trẻ em nếu được uống đúng cách. Thuốc này không điều trị được nguyên nhân gây đau của con bạn, nhưng chúng có thể giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
Sự khác biệt giữa paracetamol và ibuprofen là gì? (What is the difference between paracetamol and ibuprofen?
Paracetamol và ibuprofen là hai loại thuốc khác nhau. Đối với hầu hết các cơn đau, chúng đều có tác dụng như nhau.
Cả paracetamol và ibuprofen đều giúp giảm đau, nhưng ibuprofen còn giúp giảm viêm (đỏ và sưng).
Có thể cho trẻ uống chung paracetamol và ibuprofen nếu trẻ bị đau dữ dội vì hai loại thuốc này có tác dụng khác nhau trong cơ thể. Tuy nhiên, thường chỉ một loại thuốc giảm đau là đủ mạnh để giúp giảm cơn đau hàng ngày.
Dấu hiệu cho thấy con bạn đang bị đau (Signs your child is in pain)
Trẻ lớn hơn thường có thể cho bạn biết khi chúng bị đau. Tuy nhiên, chúng có thể không nói cho bạn biết được chính xác cơn đau của ở đâu.
Một số dấu hiệu cho thấy trẻ sơ sinh hoặc con nhỏ của bạn có thể đang bị đau là:
- Khóc, la hét hoặc nhăn mặt
- Thay đổi thói quen ngủ hoặc ăn uống – ví dụ: không ăn hoặc không uống
- Im lặng và thu mình
- Không chịu vận động hoặc không thể cảm thấy dễ chịu.
Cách chăm sóc cơn đau của con bạn tại nhà (How to care for your child's pain at home)
Đau là triệu chứng phổ biến của nhiều căn bệnh và chấn thương ở trẻ em.
- Việc chăm sóc trẻ khi đau là giúp trẻ cảm thấy dễ chịu. Bắt đầu bằng cách cố gắng cho trẻ ở vào tư thế thoải mái – có thể là trên giường hoặc trên ghế sofa. Bạn có thể muốn ôm, hôn và giữ chúng, hoặc ngồi cùng chúng cho đến khi chúng bình tĩnh
lại.
- Đánh lạc hướng là việc làm rất hữu ích để giảm đau. Ví dụ: chườm ấm lên bụng có thể giúp giảm đau bụng, trong khi chườm đá hoặc túi lạnh có thể giúp giảm đau do chấn thương.
- Nếu biện pháp làm cho trẻ cảm thấy dễ chịu và đánh lạc hướng không có hiệu quả, bạn có thể cho trẻ uống thuốc giảm đau.
- Paracetamol an toàn khi dùng cho trẻ em ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, tốt nhất là bạn nên nói trao đổi với bác sĩ trước nếu con bạn dưới một tháng tuổi.
- Ibuprofen an toàn khi dùng cho trẻ em trên ba tháng tuổi.
- Không bao giờ cho trẻ uống thuốc aspirin để giảm đau trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Thuốc này có thể gây ra một căn bệnh hiếm gặp nhưng nghiêm trọng gọi là hội chứng Reye.
- Hãy nhớ rằng paracetamol và ibuprofen không điều trị được nguyên nhân gây đau của con bạn mà chỉ giúp giảm đau. Nếu con bạn không hết đau trong vòng 48 giờ, hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Paracetamol (Paracetamol)
Các dạng thuốc hiện có (Available forms)
- Chất lỏng.
- Dung dịch (dạng lỏng bạn cần lắc đều).
- Elixir (dạng lỏng trong suốt – thường có vị ngọt).
- Viên nhai.
- Thuốc nhét.
Khi nào an toàn để uống (When it is safe to give)
- Mọi lứa tuổi; hãy trao đổi với bác sĩ trước nếu con bạn dưới một tháng tuổi.
Uống bao nhiêu (How much to give)
- Kiểm tra liều lượng phù hợp với cân nặng của con bạn theo hướng dẫn ghi trên bao bì thuốc, trừ khi bạn được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.
- Nếu con bạn đang uống bất kỳ loại thuốc nào khác, trước hết hãy kiểm tra xem thuốc đó có chứa paracetamol không.
Tần suất cho uống (How often to give)
- Tối đa bốn lần trong vòng 24 giờ, cách nhau ít nhất bốn đến sáu giờ.
- Nếu bạn cần cho trẻ uống paracetamol trong hơn 48 giờ, bạn nên đưa trẻ đi khám bác sĩ.
Cho uống bằng cách nào (How to give)
- Uống kèm với/không kèm thức ăn.
Ibuprofen (Ibuprofen)
Các dạng thuốc hiện có (Available forms)
- Chất lỏng.
- Dung dịch (dạng lỏng bạn cần lắc đều).
- Viên nang nhai.
Khi nào an toàn để uống (When it is safe to give)
Uống bao nhiêu (How much to give)
- Kiểm tra liều lượng phù hợp với cân nặng của con bạn theo hướng dẫn ghi trên bao bì thuốc, trừ khi bạn được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.
Tần suất cho uống (How often to give)
- Tối đa ba lần trong 24 giờ, cách nhau ít nhất sáu giờ.
- Nếu bạn cần cho trẻ uống ibuprofen trong hơn 48 giờ, bạn nên đưa trẻ đi khám bác sĩ.
Cho uống bằng cách nào (How to give)
- Uống cùng thức ăn hoặc sữa – bạn có thể cho trẻ uống khi đói trong vòng chưa đến hai ngày, nhưng điều này có thể gây đau dạ dày.
Cho uống cả paracetamol và ibuprofen (Giving both paracetamol and ibuprofen)
Có thể uống cả paracetamol và ibuprofen cùng một lúc hoặc uống loại này rồi đến loại khác theo hướng dẫn ghi trên hộp thuốc.
Hãy đảm bảo bạn theo dõi liều lượng. Bạn có thể hẹn giờ trên điện thoại để nhắc bạn khi đến giờ uống liều tiếp theo của mỗi loại thuốc hoặc viết ghi chú ở một nơi dễ thấy, chẳng hạn như trên tủ lạnh, để tránh uống liều gấp đôi.
An toàn về thuốc (Medicine safety)
Uống quá nhiều thuốc có thể nguy hiểm. Paracetamol là một trong những loại thuốc phổ biến nhất mà trẻ em vô tình uống quá liều.
- Uống quá liều Paracetamol gây tổn thương gan và thận.
- Uống quá liều Ibuprofen có thể gây đau dạ dày và viêm dạ dày, tổn thương thận và trong những trường hợp hiếm gặp có thể gây buồn ngủ.
Không nên cho trẻ uống thuốc quá liều lượng ghi trên bao bì, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
Hãy gọi đến Trung tâm Thông tin về Chất độc (13 11 26 ở Úc) nếu bạn nghĩ rằng con bạn đã uống quá liều thuốc và đưa trẻ đến khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất. Nếu con bạn ngừng thở, mất ý thức hoặc bắt đầu lên cơn co giật, hãy gọi xe cấp cứu (000) ngay lập tức.
Để ngăn ngừa trẻ vô tình uống thuốc:
- Luôn cất thuốc ở xa tầm tay trẻ em. Tốt nhất là nên cất chúng trong tủ có khóa hoặc tủ an toàn cho trẻ em.
- Không lấy thuốc ra khỏi bao bì cho đến khi bạn sẵn sàng cho con uống thuốc hoặc bạn tự uống. Các bao bì thuốc được thiết kế để trẻ em khó mở.
- Luôn đậy nắp an toàn của chai thuốc nước để tránh trẻ em mở ra. Lưu ý rằng hầu hết trẻ em cuối cùng vẫn có thể mở được nắp an toàn, vì vậy bạn không nên ỷ lại vào chúng.
Khi cần sự giúp đỡ (When to get help)
Gọi xe cứu thương (000) nếu:
- con bạn ngừng thở, mất ý thức hoặc bắt đầu lên cơn co giật.
Đến bệnh viện nếu:
- con bạn đã dùng quá nhiều paracetamol hoặc ibuprofen và bạn đã gọi đến Trung tâm Thông tin về Chất độc.
Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu:
- bạn đã cho con bạn uống paracetamol hoặc ibuprofen để giảm đau trong 48 giờ và tình trạng vẫn không khá hơn.
- các biện pháp làm dễ chịu và thuốc giảm đau không giúp con bạn kiểm soát cơn đau.
Hãy chăm sóc con quý vị tại nhà nếu:
- các biện pháp làm dễ chịu và thuốc giảm đau đang giúp con bạn kiểm soát cơn đau.
Những câu hỏi thường gặp về thuốc giảm đau (Common questions about pain-relief medicine)
Tôi không biết con tôi nặng bao nhiêu cân. Tôi có nên cho trẻ uống thuốc theo liều lượng khuyến cáo ghi trên bao bì theo độ tuổi của trẻ không? (I am not sure how much my child weighs. Should I give them the medicine dose recommended on the package for their age?)
Độ tuổi được liệt kê trên bao bì thuốc chỉ mang tính chất tham khảo, dựa trên cân nặng trung bình. Nếu bạn không biết cân nặng của con mình, hãy cho trẻ dùng liều lượng được kê theo độ tuổi. Tuy nhiên, nếu bạn biết con mình nhẹ cân hơn nhiều so với hầu
hết trẻ em cùng độ tuổi, hãy cho trẻ dùng liều lượng khuyến cáo cho nhóm tuổi thấp hơn.
Tôi nên cho con tôi uống paracetamol hay ibuprofen? (Should I give my child paracetamol or ibuprofen?)
Paracetamol và ibuprofen có tác dụng tương đương nhau đối với hầu hết các nguyên nhân gây đau ở trẻ em. Nếu con bạn trên ba tháng tuổi, hãy bắt đầu cho uống với một loại thuốc, và nếu không có tác dụng hoặc trẻ không thích, hãy chuyển sang loại thuốc
khác.
Nếu tôi đưa con tôi đến gặp bác sĩ hoặc đi cấp cứu, tôi có nên đợi đến khi con gặp khám bác sĩ trước khi cho con uống thuốc giảm đau không? (If I am taking my child to the doctor or emergency department, should I wait until they see a doctor before giving pain medicine?)
Thuốc giảm đau không thể che giấu bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh nghiêm trọng. Tốt nhất là bạn nên cho trẻ uống thuốc trước khi đưa trẻ đến gặp bác sĩ hoặc đến bệnh viện. Điều này sẽ đảm bảo trẻ cảm thấy dễ chịu nhất có thể.
Con tôi bị sốt nhưng không đau. Tôi có nên cho con uống thuốc giảm đau không? (My child has a fever but is not in pain. Should I give them pain-relief medicine?)
Nếu con bạn có vẻ khỏe mạnh và vui vẻ, không cần phải làm hạ sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên). Sốt thực sự có thể giúp hệ thống miễn dịch chống lại nhiễm trùng. Nếu con bạn cảm thấy đau khổ hoặc khó chịu, bạn có thể cho trẻ uống paracetamol hoặc ibuprofen
để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
Con tôi nhổ thuốc dạng lỏng ra. Có lựa chọn nào khác không? (My child spits out liquid medication. Are there other options?)
Trẻ em thường nhổ ra hoặc từ chối uống thuốc dạng lỏng. Hãy trao đổi với dược sĩ để được gợi ý về cách cho trẻ uống thuốc.
Nếu con bạn không chịu uống thuốc dạng lỏng hoặc dạng viên, hãy trao đổi với dược sĩ về các lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp khác, chẳng hạn như thuốc nhét hoặc viên nang nhai và viên nén.
Có tác dụng phụ nào khi dùng paracetamol và ibuprofen không? (Are there any side effects of taking paracetamol and ibuprofen?)
Mọi loại thuốc đều có nguy cơ gây ra tác dụng phụ. Tuy nhiên, paracetamol và ibuprofen được xem là thuốc an toàn cho trẻ em nếu dùng đúng cách. Đọc kỹ bao bì thuốc để biết thêm về các tác dụng phụ của từng loại thuốc cụ thể. Bạn cũng có thể trao đổi với
bác sĩ hoặc dược sĩ của con bạn.
Thuốc giảm đau hoạt động như thế nào? (How does pain-relief medicine work?)
Tất cả các thuốc giảm đau hoạt động theo cách khác nhau trong cơ thể, tùy thuộc vào thành phần hoạt chất của chúng. Một số loại thuốc có tác dụng ngăn chặn các tín hiệu đau trong não; một số khác có tác dụng chặn các chất hóa học gây đau.
Để biết thêm thông tin (For more information)
Được soạn thảo bởi khoa Cấp cứu của Bệnh viện Nhi Hoàng gia, với sự đóng góp ý kiến từ khoa Dược. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.
Được xem xét lại vào tháng 10 năm 2025
Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.