Những điểm chính (Key points)
- Bệnh u mềm là một bệnh nhiễm trùng da do vi rút gây ra, tạo thành các nốt nhỏ, vô hại, nổi lên trên da.
- Các nốt này trông bóng hoặc như sáp và không gây đau, nhưng đôi khi có thể gây ngứa.
- Bệnh u mềm lây lan dễ dàng từ người sang người qua việc chạm vào các nốt u mềm và qua nước tắm hoặc nước trong hồ bơi, đồ chơi khi tắm và khăn tắm.
- Vệ sinh tốt có thể giúp giảm sự lây lan của việc nhiễm trùng.
- Việc điều trị bệnh u mềm là rất hiếm khi cần thiết. Nếu vùng da xung quanh các nốt bị nhiễm trùng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh.
- Bệnh u mềm có thể gây bùng phát bệnh chàm, mà có thể cần điều trị.
Bệnh u mềm là gì? (What is molluscum?)
U mềm (đôi khi được gọi là 'mụn cóc nước') là một bệnh nhiễm trùng da do vi rút thường gặp, gây ra các nốt mụn nhỏ, vô hại, nổi gồ lên trên da. Nó được gây ra bởi vi rút molluscum contagiosum. Sau khi bị nhiễm bệnh, trẻ có thể dễ dàng lây lan u mềm cho
người khác hoặc các vùng khác trên cơ thể của chính mình. Bệnh này lây lan qua việc chạm vào các nốt u mềm và qua nước tắm, đồ chơi tắm và khăn tắm.
Hầu hết các nốt u mềm cần thời gian để khỏi. Chúng thường tồn tại trên cơ thể từ sáu đến 18 tháng. Bệnh u mềm (molluscum) vô hại và thường tự khỏi mà không cần điều trị.
Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh u mềm (Signs and symptoms of molluscum)
Ban đầu, các nốt u mềm trông giống như những nốt mụn trắng. Chúng thường biến thành những cục tròn, bóng hoặc sáp với một vết lõm ở giữa. Các nốt u mềmi thường có kích thước từ một đến năm milimét và không gây đau. Các nốt u mềm có thể xuất hiện ở hầu
hết mọi nơi trên cơ thể. Nếu con quý vị bị u mềm, bé có thể có một vài hoặc rất nhiều nốt u.
Bác sĩ chẩn đoán bệnh u mềm dựa trên hình dạng đặc trưng của các nốt u mềm. Không cần thiết phải làm xét nghiệm da hoặc sinh thiết.
Quá trình lành bệnh (Healing molluscum spots)
Hệ thống miễn dịch của con quý vị sẽ bắt đầu loại bỏ vi rút gây bệnh u mềm sau 6 đến 18 tháng. Thông thường, một hoặc hai nốt u mềm sẽ trông đỏ và viêm, và vùng da xung quanh có thể bị ngứa. Sau khoảng một tuần, các nốt u mềm có xu hướng vỡ ra, giải phóng
một chất màu trắng đặc trông giống như phô mai tươi trước khi bắt đầu lành lại. Các nốt u mềm khác cũng sẽ theo cùng một quy trình – chuyển sang màu đỏ và vỡ ra. Mặc dù có vẻ như các nốt u mềm bị nhiễm trùng, nhưng tình trạng viêm này là cách cơ thể
tự chữa lành.
Nếu quý vị không chắc chắn liệu bệnh lý da liễu hoặc nhiễm trùng khác có ảnh hưởng đến bệnh u mềm của con quý vị hay không, tốt nhất nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ.
Hình 1 và 2: Hình ảnh cận cảnh các nốt u mềm trên da sáng (trái) và da tối (phải). Hình ảnh được sao chép với sự cho phép từ ©DermNet2025.
Bệnh u mềm có lây không? (Is molluscum contagious?)
Bệnh u mềm có tính lây truyền; tuy nhiên, hầu hết người lớn đều tiếp xúc với vi rút gây bệnh khi còn nhỏ và trở nên miễn dịch với vi rút này. Vì vậy, quý vị khó có thể bị lây nhiễm khi chạm vào các nốt u trên da của con mình.
Vi rút gây bệnh u mềm sống trong nước ấm. Nó có thể lây lan trong các hoạt động như tắm và bơi trong bể bơi nước ấm, cùng với việc dùng chung đồ chơi tắm và khăn tắm. Bệnh u mềm cũng có thể lây lan qua tiếp xúc da kề da với các nốt u mềm.
Có thể mất vài tuần hoặc thậm chí vài tháng để các nốt u mềm xuất hiện sau khi con quý vị tiếp xúc với vi rút gây bệnh u mềm.
Vệ sinh tốt rất quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh u mềm. Nếu con quý vị bị bệnh u mềm:
- không cho trẻ dùng chung bồn tắm hoặc đồ chơi tắm với trẻ khác
- lau khô các vùng da không bị u mềm trước, sau đó mới lau khô các nốt u mềm
- giặt tất cả khăn tắm sau khi sử dụng
- không cho trẻ dùng chung khăn tắm, khăn mặt hoặc quần áo với trẻ khác
- làm sạch và lau khô bất kỳ đồ chơi tắm nào
- cố gắng không để trẻ gãi, cạy hoặc chà xát các nốt u mềm; điều này có thể làm vi rút lan sang các phần khác của cơ thể
- rửa tay thật kỹ sau khi chạm vào bất kỳ nốt u mềm nào.
Cách chăm sóc bệnh u mềm ở nhà (How to care for molluscum at home)
- Hầu hết trẻ em không gặp biến chứng nào từ bệnh u mềm. Nếu không được điều trị, các nốt u mềm rất hiếm khi để lại sẹo. Các phương pháp điều trị như kem chống kích ứng, đông lạnh, laser và phẫu thuật có thể gây đau đớn cho trẻ; chúng có thể dẫn đến
sẹo, phồng rộp hoặc nhiễm trùng.
- Đôi khi, các nốt u mềm có thể xuất hiện ở những vùng da nhạy cảm, chẳng hạn như mặt hoặc vùng sinh dục. Hãy trao đổi với bác sĩ của con quý vị nếu trường hợp này xảy ra. Họ có thể giới thiệu quý vị đến bác sĩ da liễu hoặc y tá chuyên khoa về da liễu
để tìm hiểu các cách điều trị.
- Nếu vùng da xung quanh các nốt u mềm của con quý vị có dấu hiệu nhiễm trùng, như đau, đỏ lan rộng hoặc đóng vảy màu vàng, con quý vị có thể cần dùng kháng sinh.
- Bệnh u mềm có thể mất nhiều thời gian để khỏi ở trẻ có hệ miễn dịch suy yếu (suy giảm miễn dịch). Nếu con quý vị có hệ miễn dịch suy yếu, hoặc các nốt u mềm của bé không biến mất sau 18 tháng, quý vị nên nói chuyện với bác sĩ của bé về các cách điều
trị.
- Nếu vùng da xung quanh các nốt u mềm của con quý vị trông giống như bệnh chàm – với các mảng khô, đỏ và ngứa – bé có thể cần kem bôi theo đơn thuốc để điều trị. Kem này sẽ không điều
trị các nốt u mềm, nhưng nó sẽ giúp làm dịu các mảng chàm và giảm ngứa. Hãy nói chuyện với bác sĩ của nếu:
Khi cần sự giúp đỡ (When to get help)
|
Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu:
|
- con quý vị bị phát ban xung quanh các nốt u mềm.
- các nốt u mềm của con quý vị nằm ở những vùng da nhạy cảm, chẳng hạn như mặt hoặc vùng sinh dục.
- Các nốt u mềm ở con quý vị đang gây ra các vấn đề như khó chịu hoặc đau đớn.
- Các nốt u mềm của con quý vị có dấu hiệu nhiễm trùng, như đau, đỏ lan rộng hoặc đóng vảy màu vàng.
- Da xung quanh các nốt u mềm đang lành của con quý vị bị khô, đỏ và ngứa (chàm).
- Hệ miễn dịch của con quý vị bị suy yếu (suy giảm miễn dịch).
- Các nốt u mềm của con quý vị không biến mất sau 18 tháng.
|
|
Hãy chăm sóc con quý vị tại nhà nếu:
|
- các nốt u mềm của trẻ không gây đau hoặc khó chịu.
|
Câu hỏi thường gặp về bệnh u mềm (Common questions about molluscum)
Ngứa ở các nốt u mềm có bình thường không? (Is it normal for molluscum spots to be itchy?)
Khi mỗi nốt u mềm bắt đầu lành, vùng da xung quanh có thể bị đỏ và ngứa. Hãy che vùng da bị ảnh hưởng bằng quần áo để ngăn ngừa u mềm lây lan sang các phần khác trên cơ thể do trẻ gãi. Nếu ngứa nặng hơn, đây có thể là dấu hiệu của bệnh chàm; quý
vị nên nói chuyện với bác sĩ của con mình.
Con tôi có thể đến nhà trẻ hoặc trường học nếu bị u mềm không? (Can my child go to childcare or school if they have molluscum?)
Trẻ em bị bệnh u mềm có thể đến nhà trẻ hoặc trường học và chơi với các trẻ khác. Đó là do quần áo thường che phủ các vùng da bị ảnh hưởng và hiếm khi có đủ tiếp xúc trực tiếp để lây lan vi rút. Quý vị có thể cân nhắc che các nốt u bằng băng gạc,
nhưng nguy cơ lây nhiễm trong những môi trường này là thấp.
Con tôi có thể đi học bơi khi bị u mềm không? (Can my child go to swimming lessons with molluscum spots?)
Con quý vị vẫn có thể đi học bơi khi bị u mềm. Tuy nhiên, quý vị nên che các nốt u bằng băng dính chống thấm nước để ngăn ngừa sự lây lan. Không nên để con quý vị dùng chung khăn tắm với các trẻ khác.
Bệnh u mềm có phải là dấu hiệu của vệ sinh kém không? (Is molluscum a sign of bad hygiene?)
U mềm không phải là dấu hiệu của vệ sinh kém hay bẩn thỉu. Bệnh này rất phổ biến và bất kỳ trẻ em nào cũng có thể bị nhiễm vi rút này.
Làm thế nào để loại bỏ u mềm? (How do I get rid of molluscum?)
Trong hầu hết các trường hợp, bệnh u mềm cuối cùng sẽ tự khỏi. Phương pháp điều trị tốt nhất là thời gian và sự kiên nhẫn. Cố gắng điều trị các nốt u mềm có thể khiến bệnh lan rộng hơn và gây nhiễm trùng, đau đớn, phồng rộp và để lại sẹo. Nếu
bệnh u mềm của con quý vị nghiêm trọng, kèm theo bệnh chàm hoặc gây nhiều khó chịu, hãy nói chuyện với bác sĩ để được tư vấn.
Người lớn có thể bị u mềm không? (Can adults get molluscum?)
Bệnh u mềm phổ biến nhất ở trẻ em từ 1 đến 12 tuổi. Rất hiếm khi người lớn bị lây bệnh u mềm từ các nốt u mềm của con mình. Điều này là do hầu hết họ đã miễn dịch với vi rút sau khi tiếp xúc khi còn nhỏ - ngay cả khi họ chưa từng bị các nốt u
mềm đó.
Để biết thêm thông tin (For more information)
Được biên soạn bởi khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia, với sự đóng góp từ khoa Da liễu. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại Bệnh viện RCH.
Được xét lại vào tháng 9 năm 2025
Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.