Những điểm chính (Key points)
- Ghế ngồi ô tô và ghế nâng giúp bảo vệ trẻ khỏi những chấn thương nghiêm trọng khi di chuyển bằng ô tô.
- Có khuyến nghị về cách sử dụng ghế ngồi ô tô tốt nhất nhằm đảm bảo an toàn tối đa
cho trẻ em. Những khuyến nghị này không phải luôn giống với quy định của pháp luật.
- Điều quan trọng là phải tìm ra loại ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng an toàn nhất cho con
quý vị.
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ sẽ an toàn nhất khi ngồi trên ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau. Quý vị nên cho trẻ ngồi quay mặt về phía sau cho đến khi không còn vừa ghế nữa – thời điểm lý tưởng nhất là cho đến khi bé được hai đến ba tuổi.
- Vạch đánh dấu vai là cách tốt để kiểm tra xem con quý vị có an toàn khi ngồi trên ô tô hoặc ghế nâng hay không hoặc liệu trẻ đã lớn hơn ghế đó chưa.
- 'Bài kiểm tra 5 bước' là một loạt các câu hỏi để kiểm tra xem con quý vị có an toàn khi chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn khi đi xe hay không. Con quý vị phải vượt qua tất cả năm bước mới được coi là an toàn khi
không cần ngồi ghế nâng.
- Hầu hết các trẻ nhỏ sẽ không vượt qua được 'bài kiểm tra 5 bước' cho đến khi chúng được mười đến mười hai tuổi.
Tại sao ghế ngồi ô tô và ghế nâng lại quan trọng đến vậy? (Why are car and booster seats so important?)
Tai nạn giao thông là nguyên nhân chính gây tử vong do tai nạn cho trẻ em dưới 15 tuổi ở Úc. Mỗi năm ở Victoria, hàng trăm trẻ em gặp tai nạn xe ô tô. Trong một vụ tai nạn xe ô tô, nguy cơ trẻ em bị thương nghiêm trọng cao hơn nhiều nếu trẻ:
- không được thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô (không ngồi trên ghế ngồi ô tô, ghế nâng hoặc sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn)
- không được thắt dây an toàn đúng cách (trong ô tô hoặc ghế nâng không phù hợp với kích thước của trẻ)
- ngồi ở ghế trước của xe ô tô.
Ghế ngồi ô tô và ghế nâng giúp bảo vệ trẻ khỏi bị chấn thương nghiêm trọng khi di chuyển bằng ô tô. Chúng bảo vệ bằng cách:
- giữ con quý vị cố định tại chỗ ngồi
- giúp hấp thụ lực tác động khi va chạm để bảo vệ đầu, cổ và cơ thể của con quý vị
- giữ chặt trẻ bằng dây đai được đặt lên những phần xương chắc khỏe như vai và hông thay vì cổ và bụng.
Quý vị nên luôn đảm bảo con của mình ngồi trên ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng phù hợp với kích thước của trẻ – ngay cả khi đi những quãng đường ngắn. Ghế ngồi phù hợp có thể thay đổi ở những xe ô tô khác nhau.
Ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng nào phù hợp nhất với con tôi? (Which car or booster seat is best for my child?)
Có ba loại ghế ngồi ô tô và ghế nâng chính dành cho trẻ em:
- Ghế ngồi ô tô dành cho trẻ em quay mặt về phía sau
- Quay mặt về phía sau xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Có dây đai an toàn tích hợp.
- Ghế ngồi ô tô cho trẻ em quay mặt về phía trước
- Quay mặt về phía trước xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Có dây đai an toàn tích hợp.
- Ghế nâng
- Quay mặt về phía trước xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Không có dây đai an toàn tích hợp – hãy sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn.
Khi di chuyển, con quý vị luôn phải được ngồi trong ghế an toàn phù hợp với kích thước cơ thể của con chứ không phải độ tuổi. Đừng chuyển con quý vị sang loại ghế an toàn tiếp theo quá nhanh – ngay cả khi luật theo độ tuổi cho phép điều đó.
Thay đổi ghế an toàn trên ô tô cho trẻ em (Changing child car restraints)
Việc chuyển con quý vị sang loại ghế an toàn trên ô tô tiếp theo quá sớm làm tăng nguy cơ bị chấn thương nghiêm trọng hoặc tử vong khi xảy ra va chạm ô tô.
Hầu hết các luật về ghế an toàn trên ô tô của Úc đều dựa trên độ tuổi. Tuy nhiên, Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia (RCH) rất khuyến nghị nên tuân theo các hướng dẫn của chuyên gia quốc gia về ghế ngồi an toàn nhất và chọn loại ghế an toàn phù hợp với kích
thước cơ thể của trẻ hơn là độ tuổi của trẻ. Khuyến nghị dựa trên kích thước cơ thể không những sẽ giúp trẻ ngồi trên mỗi ghế ô tô lâu hơn mà còn đảm bảo an toàn cho trẻ hơn.
Hãy đợi đến khi con quý vị lớn hơn ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng trước khi chuyển con sang ngồi ghế lớn hơn. Sau đó, hãy thử tất cả các lựa chọn trong danh mục các loại ghế an toàn hiện tại của con quý vị trước khi chuyển sang loại ghế an toàn tiếp theo.
Ví dụ, tìm một ghế ngồi ô tô lớn hơn trước khi chuyển con quý vị sang ngồi ghế nâng.
Truy cập trang mạng Giao thông Vận tải của bang Victoria (Transport Victoria) để đọc các luật hiện hành và khuyến nghị về ghế ngồi ô tô và ghế nâng ở tiểu
bang Victoria.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau (Rearward-facing car seat)
Con của quý vị phải được đặt ngồi trong ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi ngay từ khi mới sinh. Ghế an toàn này hỗ trợ đầu và cổ của trẻ trong khi di chuyển và giảm đáng kể tác động của va chạm lên cơ thể.
Có nhiều loại ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau khác nhau, chẳng hạn như ghế ngồi ô tô dạng nôi dành cho trẻ sơ sinh và ghế ngồi ô tô kết hợp, có thể chuyển từ hướng quay mặt về phía sau sang phía trước.
Quý vị nên điều chỉnh và thắt chặt dây đai an toàn của ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi trong mỗi chuyến đi.
Khi nào nên chuyển sang ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước (When to move to a forward-facing car seat)
Con quý vị được an toàn nhất khi ngồi trong ghế an toàn quay mặt về phía sau. Trẻ nên ngồi trên ghế quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt – thời điểm lý tưởng nhất là cho đến khi trẻ được hai đến ba tuổi. Quý vị chỉ nên chuyển con mình sang ghế ngồi
ô tô quay mặt về phía trước khi trẻ đã lớn vượt quá giới hạn kích thước tối đa của ghế.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau và phía trước tuân thủ Tiêu chuẩn AS/NZS 1754 của Úc và New Zealand thường có vạch đánh dấu chiều cao vai. Những vạch đánh dấu này là cách tốt để kiểm tra xem con quý vị có được an toàn trong ghế an toàn hay đã lớn hơn
so với kích cỡ ghế.
Khi con quý vị lớn hơn và không còn ngồi được trong ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau nữa, hãy thử một ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau lớn hơn thay vì chuyển qua ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước quá sớm.
| Tuổi |
Luật pháp Úc |
Khuyến nghị an toàn của chuyên gia |
| Dưới sáu tháng. |
Chỉ quay mặt về phía sau. |
Chỉ ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi. |
| Sáu tháng đến bốn tuổi. |
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc phía trước có dây đai an toàn. |
Sử dụng ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên thay đổi ghế an toàn. Có ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau phù hợp cho trẻ từ hai đến ba tuổi. |
Chỉ ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi.
Sử dụng ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên thay đổi ghế an toàn. Có ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau phù hợp cho trẻ từ hai đến ba tuổi.
Khi nào nên chuyển sang ngồi ghế nâng (When to move to a booster seat)
Con quý vị nên ngồi ghế ô tô quay mặt về phía trước cho đến khi trẻ lớn vượt quá giới hạn kích cỡ tối đa – được xác định bằng các vạch đánh dấu chiều cao vai trên ghế. Đó là do dây đai an toàn tích hợp trên ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước bảo vệ
trẻ tốt hơn so với ghế nâng sử dụng dây thắt an toàn dành cho người lớn.
Trẻ em Úc trung bình sẽ không lớn vượt quá kích thước ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước cho đến khi được tám tuổi, và một số trẻ có thể lớn chậm hơn.
Khi con quý vị lớn vượt quá kích thước ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước, thì đó là thời điểm cần chuyển sang ngồi ghế nâng.
| Tuổi |
Luật pháp Úc |
Khuyến nghị an toàn của chuyên gia |
| Bốn đến bảy tuổi. |
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp hoặc ghế nâng. |
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp để sử dụng càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên chuyển sang ghế nâng. |
| Bảy tuổi trở lên. |
Chỉ sử dụng ghế nâng hoặc dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn. |
Ghế nâng cho đến khi trẻ vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' (chi tiết bên dưới). |
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp hoặc ghế nâng.
Chỉ sử dụng ghế nâng hoặc dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp để sử dụng càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên chuyển sang ghế nâng.
Ghế nâng cho đến khi trẻ vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' (chi tiết bên dưới).
Khi nào nên chuyển sang chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn (When to move to an adult seat belt only)
Cũng giống như việc chuyển sang ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước, con quý vị nên ngồi ghế nâng cho đến khi chúng lớn hơn giới hạn kích thước tối đa được ghi trên vạch đánh dấu chiều cao vai. Ghế nâng bảo vệ con quý vị tốt hơn so với chỉ sử dụng dây
đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn; nguy cơ chấn thương nghiêm trọng ở bụng, đầu, cổ và cột sống tăng lên gấp 3,5 lần đối với trẻ ngồi vừa vặn trong ghế nâng nhưng lại không sử dụng ghế đó.
Các mẫu ghế nâng khác nhau phù hợp với trẻ em có kích thước cơ thể khác nhau; cố gắng chọn mẫu ghế phù hợp với con quý vị để sử dụng càng lâu càng tốt. Có ghế nâng phù hợp với hầu hết trẻ em cho đến khi chúng được 10 đến 12 tuổi.
Khi quý vị nghĩ rằng con quý vị đã lớn không còn vừa với ghế nâng nữa, quý vị chỉ nên chuyển trẻ sang ghế ngồi ô tô dành cho người lớn nếu trẻ vượt qua được 'bài kiểm tra 5 bước'.
'Bài kiểm tra 5 bước' ('5 step test')
'Bài kiểm tra 5 bước' sẽ giúp quý vị kiểm tra xem liệu con quý vị đã đủ lớn để chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn hay chưa. Các bước thực hiện như sau:
- Trẻ có thể ngồi dựa lưng sát vào lưng ghế của xe được không?
- Đầu gối của trẻ có gập qua mép ghế không?
- Phần dây đai chéo của dây đai an toàn có nằm ở giữa vai của trẻ không (không nằm trên cổ hoặc ra ngoài cánh tay của trẻ)?
- Phần dây đai ngang bụng có nằm thấp ngang hông của trẻ, chạm vào đùi của trẻ không?
- Trẻ có thể ngồi an toàn như thế này trong suốt chuyến đi không?
Khi câu trả lời cho tất cả năm bước phải là "có" thì mới an toàn để con quý vị ngồi trên xe mà không cần đến ghế nâng.
Trung bình, trẻ em Úc không đủ lớn để vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' trên hầu hết các loại ô tô cho đến khi chúng được 10 hoặc 11 tuổi.
Hãy nhớ: việc con quý vị có vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' hay không phụ thuộc vào cả kích thước cơ thể của trẻ và loại xe mà trẻ đang đi. Ví dụ: một số xe ô tô có hàng ghế sau rộng rãi. Kiểm tra con quý vị trên mỗi chiếc xe ô tô trước khi chở trẻ đi.
Khi nào nên chuyển sang ghế ngồi ở trước (When to move to the front seat)
Con quý vị nên ngồi ở ghế sau cho đến khi đủ 13 tuổi hoặc lớn hơn. Đó là do nguy cơ chấn thương xảy ra với trẻ từ 12 tuổi trở xuống khi ngồi ở ghế trước cao gần gấp đôi so với ngồi
ở ghế sau.
Lắp đặt ghế ngồi ô tô (Installing a car seat)
Ghế ngồi ô tô và ghế nâng chỉ bảo vệ được con quý vị nếu chúng được lắp đặt đúng cách. RCH khuyến nghị mạnh mẽ nên nhờ thợ lắp đặt chuyên nghiệp kiểm tra tất cả các thiết bị an toàn trên xe để đảm bảo chúng an toàn và chắc chắn.
Những mẹo quan trọng về sự an toàn cho ghế ngồi ô tô (Important tips for car seat safety)
- Mua hoặc thuê ghế ngồi ô tô tuân thủ Tiêu chuẩn AS/NZS 1754 của Úc và New Zealand. Việc sử dụng mẫu ghế ngồi hoặc thiết bị an toàn không đạt tiêu chuẩn này là điều bất hợp pháp.
- Luôn làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất ghế ngồi ô tô và các vạch đánh dấu vai để đảm bảo ghế ngồi phù hợp với kích thước cơ thể của con quý vị.
- Thắt chặt dây đai của ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước mỗi khi cho trẻ ngồi trên xe.
- Thường xuyên kiểm tra ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng của con quý vị và điều chỉnh ghế khi trẻ lớn lên.
- Luôn đảm bảo thắt dây an toàn cho trẻ đúng cách, sử dụng dây đai ghế an toàn phù hợp với kích thước cơ thể của trẻ – ngay cả khi đó chỉ là một chuyến đi ngắn.
Những câu hỏi thường gặp về ghế ngồi ô tô và ghế nâng (Common questions about car and booster seats)
Con tôi cảm thấy thoải mái hơn khi ngồi quay mặt về phía trước trên ô tô; tôi có thể chuyển con tôi từ tư thế ngồi quay mặt về phía sau sang tư thế ngồi quay mặt về phí trước không? (My child is more comfortable facing forward in the car; can I move them from rearward to forward-facing?)
Ghế ngồi ô tô nhằm đảm bảo an toàn trong trường hợp va chạm ô tô và tránh tử vong cũng như chấn thương nghiêm trọng – không phải để cảm thấy thoải mái. Lý do an toàn duy nhất để chuyển trẻ nhỏ từ ghế ngồi quay mặt về sau sang trước là khi trẻ không còn
ngồi vừa trong ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau nữa.
Ghế ngồi ô tô có hết hạn sử dụng không? (Do car seats expire?)
KidSafe, Quỹ Phòng ngừa Tai nạn Trẻ em của Úc, khuyến nghị nên sử dụng ghế ngồi ô tô có thời hạn sử dụng dưới 10 năm kể từ ngày sản xuất. Vật liệu làm ghế ngồi ô tô sẽ bị mòn theo
thời gian, làm giảm khả năng hỗ trợ và bảo vệ. Không sử dụng ghế ngồi ô tô có vết nứt, vết rạn, dấu hiệu chịu lực hoặc dây đai bị sờn và mòn. Nếu ghế ngồi ô tô đã từng liên quan đến một vụ va chạm, quý vị không nên sử dụng lại – ngay cả khi ghế trông
như không bị hư hỏng gì. Nó có thể bị hỏng ở bên trong. Một số công ty sẽ đổi ghế bị hỏng do va chạm lấy ghế mới.
Tôi có thể sử dụng đệm nâng thay cho ghế nâng không? (Can I use a booster cushion instead of a booster seat?)
Đệm nâng khác với ghế nâng ở chỗ là chúng không có phần hỗ trợ lưng hoặc đầu, và quý vị không thể gắn cố định chúng vào xe ô tô được. Không giống như ghế nâng, đệm nâng không bảo vệ được hai bên hoặc đầu của trẻ trong trường hợp xảy ra va chạm ô tô. Đệm
nâng không được khuyến nghị sử dụng và không được phép sử dụng hợp pháp tại Úc.
Nếu con tôi đã lớn và không còn vừa với ghế ngồi an toàn hiện tại thì sao? (What if my child has outgrown the restraint they are currently in?)
Khi con quý vị lớn hơn ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng, điều đó không nhất thiết có nghĩa là sẽ an toàn khi chuyển chúng sang ngồi loại ghế an toàn tiếp theo. Có thể chỉ cần cùng loại ghế ngồi an toàn với cỡ lớn hơn. Ví dụ: nếu con quý vị được sáu tháng tuổi
và lớn hơn ghế ngồi dạng ngôi quay mặt về phía sau, thì mua một chiếc ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau lớn hơn sẽ an toàn hơn là chuyển trẻ sang ngồi ghế quay mặt về phía trước quá sớm.
Làm sao tôi biết được ghế ngồi ô tô của tôi có đáp ứng tiêu chuẩn an toàn của Úc hay không? (How do I know if my car seat meets Australian safety standards?)
Tất cả các ghế ngồi ô tô bán tại Úc tuân thủ Tiêu chuẩn AS/NZS 1754 của Úc và New Zealand đều được dán nhãn rõ ràng trên bao bì và trên ghế. Nếu ghế ngồi ô tô của quý vị có nhãn này, nó thỏa mãn các yêu cầu về an toàn tối thiểu và an toàn để sử dụng.
Quý vị không cần phải dựa vào các xếp hạng an toàn bổ sung, các thương hiệu đắt tiền hoặc các tính năng bổ sung đặc biệt. Ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng mua ở nước ngoài có thể không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn của Úc.
Con tôi không muốn ngồi ghế nâng, nhưng chúng vẫn vừa với kích thước khuyến nghị. Tôi nên làm gì? (My child does not want to use a booster seat, but they still fit the size recommendation. What should I do?)
Khi câu trả lời cho tất cả năm câu hỏi của 'bài kiểm tra 5 bước' phải là 'có' thì mới an toàn để chuyển con quý vị sang ngồi ghế có dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn. Bạn bè của con quý vị có ảnh hưởng đến chúng cũng là điều bình thường,
nhưng quý vị phải chịu trách nhiệm về sự an toàn của con mình. Dành thời gian nói chuyện với con về lý do tại sao chúng phải ngồi trên ghế nâng. Luôn cố gắng ưu tiên sự an toàn hơn sự tiện lợi.
Tôi có thể sử dụng ghế nâng tích hợp sẵn trên xe ô tô không, hay mua ghế nâng riêng sẽ an toàn hơn? (Can I use the booster seat built into my car, or is it safer to buy a separate booster seat?)
Luật pháp Victoria cho phép trẻ em từ bốn tuổi trở lên được sử dụng ghế nâng tích hợp. Mặc dù ghế nâng tích hợp có thể tiện lợi vì quý vị không cần phải lắp đặt, nhưng chúng có thể không bảo vệ lưng hoặc đầu của con quý vị nhiều bằng ghế nâng riêng biệt.
Kiểm tra với các cơ quan quản lý có liên quan về luật an toàn ghế ngồi ô tô của tiểu bang quý vị đối với loại ghế nâng tích hợp.
Con tôi có cần ghế ngồi ô tô khi đi taxi hoặc dịch vụ đi chung xe như Uber không? (Does my baby need a car seat in a taxi or rideshare service like Uber?)
Ở Victoria, luật pháp không yêu cầu tài xế taxi phải cung cấp ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng cho hành khách. Nếu con quý vị dưới một tuổi, chúng phải ngồi ở ghế sau của xe taxi và người lớn phải ôm chúng nhưng không được dùng chung dây đai an toàn với chúng.
Nếu con quý vị trên một tuổi, chúng phải ngồi ghế riêng trên xe taxi có dây đai an toàn riêng nếu không có ghế ngồi ô tô an toàn cho trẻ. Về mặt pháp lý, taxi ở Victoria cần phải có móc neo để hành khách có thể sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên xe nếu họ muốn.
Các quy định sẽ khác nhau đối với các dịch vụ đi chung xe như Uber. Xe đi chung phải tuân theo các quy định giao thông tiêu chuẩn của bang Victoria dành cho xe ô tô cá nhân. Điều này có nghĩa là con quý vị phải ngồi trong ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng theo
đúng quy định của pháp luật khi đi xe đi chung cho đến khi chúng được bảy tuổi.
Nếu quý vị sống ngoài tiểu bang Victoria, hãy đảm bảo kiểm tra luật pháp của tiểu ban quý vị trước khi di chuyển.
Cho trẻ ngồi trên ghế có dây đai an toàn phù hợp mỗi khi di chuyển bằng xe luôn là điều an toàn nhất. Điều này có nghĩa là quý vị mang theo ghế ngồi ô tô của mình và biết cách lắp đặt nó vào xe khác.
Để biết thêm thông tin (For more information)
Do Khoa Tổn thương Tâm lý của Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia biên soạn. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.
Đã được xem xét lại vào tháng 3 năm 2025
Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.