တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် (Key points)
- သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်မၤစၢၤဒီသဒၢဖိသၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဒိၣ်အမုၢ်ဖဲလဲၤက့ၤတၢ်လၢသိလ့ၣ်တခိၣ်အပူၤအခါလီၤ.
- တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢတၢ်ကမၤအီၤလၢအကဲတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအဂီၢ်လၢတၢ်ကမၤလီၤတံၢ်ဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ပာ်အီၤပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးတသ့ဖဲအသ့န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤထီဘိန့ၣ်တမ့ၢ်တမံၤဃီဒ်သိးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးန့ၣ်ဘၣ်.
- တၢ်အံၤအကါဒိၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်အကလုာ်လၢအကဲတၢ်ပူၤဖျဲးဒိၣ်ကတၢၢ်လၢနဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
- ဖိသၣ်ဆံးဒီးဖိသၣ်အသးနံၣ်စၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်အမဲာ်သၣ်ဆူသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတကပၤန့ၣ်ကဲတၢ်အပူၤဖျဲးကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. နဖိဆံးအမဲာ်သၣ်ကဘၣ်ဒီအသးလၢသိလ့ၣ်အခံတကပၤတုၤလီၤလၢအသးအိၣ်ခံတုၤသၢနံၣ်တစုန့ၣ်လီၤ.
- ဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်မၤနီၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ကျိၤကွာ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢတၢ်ကသမံသမိးနဖိအံၤပူၤဖျဲး၀ဲဒၣ်လၢသိလ့ၣ်အပူၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်ဖဲအနီၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဒီးတဘၣ်လၢၤတစုန့ၣ်လီၤ.
- "တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်" မ့ၢ်တၢ်သံကွၢ်ရဲၣ်ဖှိၣ်တခါလၢအသမံသမိးမ့ၢ်တၢ်အံၤပူၤဖျဲးလၢနဖိကလဲၤက့ၤတၢ်ဒီးသးပှၢ်အဂီၢ်သိလ့ၣ်အယီၢ်တကိးတခါဧိၤန့ၣ်လီၤ. နဖိကဘၣ်ဖျိတၢ်အပတီၢ်ယဲၢ်မံၤလၢာ်လၢတၢ်ကပာ်ပနီၣ်ဒ်တၢ်ပူၤဖျဲးလၢတလိၣ်သူ၀ဲဒၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
- ဖိသၣ်အါတက့ၢ်တဖျိ၀ဲဒၣ်"တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်" တုၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အသးနံၣ်အိၣ်တဆံတုၤတဆံခံနံၣ်တစုန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်မနုၤအဃိသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်အကါဒိၣ်၀ဲဒၣ်လဲၣ်. (Why are car and booster seats so important?)
တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢကျဲအလိၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအခိၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးဖိသၣ်လၢအသးအိၣ် 15 နံၣ်ဆူအဖီလာ်သံသတူၢ်ကလာ်လၢအီးစတြ့လယါအပူၤလီၤ. ကိးနံၣ်ဒဲးလၢအီးစတြ့လယါအပူၤ,ဖိသၣ်လၢအကယၤပၣ်ဃုာ်လၢသိလ့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်အပူၤလီၤ. ဖဲသိလ့ၣ်တခိၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအခါ,ဖိသၣ်တဂၤအဂီၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဒိၣ်အမုၢ်န့ၣ်အါဒိၣ်ထီၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်မ့ၢ်-
- တဖီၣ်ဃံးဃာ်အီၤလၢသိလ့ၣ်အပူၤ(တအိၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအပူၤ,လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်သးပှၢ်အဂီၢ်သိလ့ၣ်အယီၢ်တကိးန့ၣ်လီၤ)
- ဖဲတၢ်မ့ၢ်ဖီၣ်ဃံးဃာ်အီၤလၢအကျဲဘၣ်ဘၣ်(လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်တဖိးမံဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်အခါ)
- လဲၤက့ၤတၢ်အခါဆ့ၣ်နီၤလၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်မဲာ်ညါအလိၤအခါန့ၣ်လီၤ.
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢနဖိလၢတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဒိၣ်အမုၢ်ဖဲလဲၤက့ၤတၢ်ဒိးသိလ့ၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်အံၤခီဖျိ-
- ဟံးဃာ်နဖိလၢအကဘံၣ်ဘၢပူၤဖျဲးလၢအလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ
- မၤစၢၤထုးန့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢအကဲထီၣ်အသးဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢကဒီသဒၢနဖိအခိၣ်,အကိာ်ဘိဒီးအနီၢ်ခိလီၤ
- ဖီၣ်ဃံးနဖိဒီးပျံၤလၢအအိၣ်လၢဃံအကိၤအဆူၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်အဖံဘၣ်ခိၣ်ဒီးအယီၢ်ဒ့လၢအ၀ဲသ့ၣ်အကိာ်ဘိဒီးအဟၢဖၢအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ထီဘိန့ၣ်နကြၢးမၤလီၤတံၢ်နဖိအံၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢအဘၣ်ဒီးအနီၢ်ခိအဒိၣ်အထီ-ဖဲလဲၤနီၣ်သိလ့ၣ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ. လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်တဘၣ်ကဆီတလဲအသးလၢသိလ့ၣ်လၢတဒ်သိးလိာ်အသးအပူၤလီၤ.
မ့ၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်ဖဲလဲၣ်တခါန့ၣ်ကဲတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢယဖိအဂီၢ်လဲၣ်. (Which car or booster seat is best for my child?)
ဖိသၣ်အသိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အကလုာ်အခိၣ်သ့ၣ်အိၣ်သၢမံၤလီၤ-
- သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်
- အမဲာ်ကွၢ်တၢ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတကပၤ
- ဆီၣ်ထွဲချၢဃံ,ခိၣ်ဒီကိာ်ဘိ
- တၢ်ဘှီထၢနုာ်ဃာ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ
- သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢမဲာ်ညါတကပၤ
- အမဲာ်ကွၢ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတကပၤ
- ဆီၣ်ထွဲချၢဃံ,ခိၣ်ဒီကိာ်ဘိ
- တၢ်ဘှီထၢနုာ်ဃာ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ
- လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်
- အမဲာ်ကွၢ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတကပၤ
- ဆီၣ်ထွဲချၢဃံ,ခိၣ်ဒီကိာ်ဘိ
- နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တခါတအိၣ်ဘၣ်-သူ၀ဲဒၣ်သးပှၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးတခါန့ၣ်လီၤ.
နဖိထီဘိန့ၣ်ကြၢးလဲၤက့ၤတၢ်လၢသိလ့ၣ်အလိၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဖီၣ်ဃံးတခါလၢအဖိးမံဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်အနီၢ်အဒိၣ်,တဘၣ်မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အသးနံၣ်ဘၣ်. ဖဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအအိၣ်လၢသးနံၣ်အဖီခိၣ်မ့ၢ်ပျဲနၤအခါဒၣ်လဲာ်-တဘၣ်သုးနဖိဆူနီၣ်ဖီၣ်ဃံးအမိၢ်ပှၢ်အကလုာ်ဆူညါတခါချ့ချ့တဂ့ၤ.
ဆီတလဲနဖိအသိလ့ၣ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးတၢ်တဖၣ် (Changing child car restraints)
တၢ်သုးနဖိဆူသိလ့ၣ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးအမိၢ်ပှၢ်အကလုာ်အဂၤတခါဆိတလၢခၢးန့ၣ်မၤအါထီၣ်တၢ်လီၤပျံၤလၢအကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဒိၣ်အမုၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်ဖဲသိလ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အီးစတြ့လယါသိလ့ၣ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးအမိၢ်ပှၢ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီအါတက့ၢ်န့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢသးနံၣ်လီၤ. သနာ်က့, ရီယၢၣ်ဖိသၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်(RCH) ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်လၢတၢ်ကလူၤပိာ်ထံကီၢ်ပှၤစဲၣ်နီၤအတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်လၢနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တဖၣ်လၢအပူၤဖျဲးကတၢၢ်တဖၣ်ဒီးဃုထၢနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးနဖိအနီၢ်အဒိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အသးနံၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အနီၢ်အဒိၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ကပာ်နဖိလၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတခါစုာ်စုာ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်ယံာ်ဒီးပာ်အ၀ဲသ့ၣ်ပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးန့ၣ်လီၤ.
အိၣ်ခိးတုၤလၢနဖိအနီၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တချုးနသုးအ၀ဲသ့ၣ်ဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအဒိၣ်တခါန့ၣ်တက့ၢ်. မ့ၢ်၀ံၤ, မၤကွၢ်တၢ်ဃုထၢခဲလၢာ်လၢအအိၣ်ဒီးနဖိအကတီၢ်အံၤနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်အကလုာ်တဖၣ်အကျါတချုးသုးအီၤဆူအကလုာ်အဂၤတခါန့ၣ်တက့ၢ်.
အဒိန့ၣ်,ကွၢ်ဃုဘၣ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအဒိၣ်တချုးသုးနဖိဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တခါန့ၣ်တက့ၢ်.
လဲၤအိၣ်သကိးကွၢ်ဘၣ် Transport Victoria အပှာ်ယဲၤသန့လၢတၢ်ကဖး၀ဲဒၣ်ကတီၢ်အံၤတၢ် သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢဘံးထိရံယါအပူၤတက့ၢ်.
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ် (Rearward-facing car seat)
နဖိဆံးကဘၣ်အိၣ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဒၢလၢတၢ်ပာ်လီၤဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်သီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တခါအံၤဆီၣ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်အခိၣ်ဒီးအကိာ်ဘိဖဲလဲၤက့ၤတၢ်ဒီးမၤလီၤစှၤတၢ်ဘၣ်ဒိဖဲသိလ့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိတၢ်ဘၣ်ဒိလၢအ၀ဲသ့ၣ်နီၢ်ခိအလိၤဒိၣ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အကလုာ်ကလုာ်လီၤ,အဒိန့ၣ်ဖိသၣ်ဆံးအဂီၢ်တၢ်ဒၢတဖၣ်ဒီးသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤပာ်ဖှိၣ်,လၢအဆီတလဲလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်ဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
နကြၢးမၤဘၣ်လိာ်ဒီးမၤဃံးထီၣ်ပျံၤလၢအဘၣ်ထွဲဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဒၢထၢနုာ်လီၤဖိသၣ်လၢတၢ်လဲၤကိးဘျီဒဲးအဂီၢ်လီၤ.
မ့ၢ်တၢ်ကသုးဃီၤဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါလၢအခါမတၤလဲၣ် (When to move to a forward-facing car seat)
ဖဲလဲၤက့ၤတၢ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်လၢအအိၣ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်ကဲတၢ်အပူၤဖျဲးကတၢၢ်လီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ကြၢးအိၣ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်တသ့ဖဲအသ့အယံာ်ကတၢၢ်-အကြၢးကတၢၢ်န့ၣ်အိၣ်တုၤလၢအသးအိၣ်ခံနံၣ်တုၤသၢနံၣ်တစုန့ၣ်လီၤ. နကြၢးသုးနဖိဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတဖၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်နီၢ်အဒိၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အအါကတၢၢ်အခါဧိၤန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်ဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်လိာ်အသးဒီးအီးစတြ့လယါဒီးနူစံၣ်လဲ(န)တီၤပတီၢ် AS/NZS 1754 ညီနုၢ်အိၣ်ဒီးဖံဘၣ်ခိၣ်အနီၢ်အထီတၢ်မၤနီၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤနီၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကျိၤကျဲအဂ့ၤတခါလၢတၢ်ကသမံသမိးမ့ၢ်နဖိအံၤပူၤဖျဲးလၢအ၀ဲသ့ၣ်အနီၣ်ဖီၣ်ဃံးအမိၢ်ပှၢ်အပူၤဧါမ့တမ့ၢ်အနီၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်လံဧါန့ၣ်လီၤ.
ဖဲနဖိမ့ၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံတဖၣ်န့ၣ်,ကျဲးစၢးမၤန့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံလၢအဒိၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်န့ၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်တၢ်သုးဃီၤအီၤဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အမဲာ်ညါတဖၣ်ဆိဆိန့ၣ်လီၤ.
| သးနံၣ် |
အီးစတြ့လယါတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ် |
ပှၤစဲၣ်နီၤတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ် |
| အိၣ်လၢဃုလါအဖီလာ် |
ထဲဒၣ်ဃၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ခံဧိၤလီၤ. |
ထဲဒၣ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအလီၢ်ခံမ့တမ့ၢ်တၢ်ဒၢလၢတၢ်ပာ်လီၤဖိသၣ်အဂီၢ်ဧိၤလီၤ. |
| ဃုလါတုၤလွံၢ်နံၣ် |
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအလီၢ်ခံမ့တမ့ၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါဃုာ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တခါန့ၣ်လီၤ. |
သူဘၣ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအလီၢ်ခံတသ့ဖဲအသ့ယံာ်ယံာ်တက့ၢ်. သူဘၣ်အဒိၣ်အဆံးတၢ်ထိၣ်, တဘၣ်မ့ၢ်အသးနံၣ်,လၢတၢ်ကဆၢတဲာ်မ့ၢ်တၢ်ကဆီတလဲနီၣ်ဖီၣ်ဃံးနီၢ်ခိတဖၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအလီၢ်ခံန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကမၤဘၣ်လိာ်ဖိသၣ်အသးနံၣ်ထီၣ်ဘးခံတုၤသၢနံၣ်န့ၣ်လီၤ. |
မ့ၢ်တၢ်ကသုးဃီၤဆူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်လၢအခါဖဲလဲၣ် (When to move to a booster seat)
နဖိကဘၣ်အိၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါတကပၤတုၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အနီၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အအါကတၢၢ်-ဒ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဖံဘၣ်ခိၣ်အနီၢ်အထီတၢ်မၤနီၣ်တဖၣ်ဒုးနဲၣ်၀ဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါန့ၣ်အိၣ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးတၢ်လၢကဒီသဒၢနဖိအါန့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်ဃုာ်ဒီးသးပှၢ်အဂီၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤယီၢ်တကိးန့ၣ်လီၤ.
ပတီၢ်မုၢ်အီးစတြ့လယါဖိသၣ်တဂၤတဒိၣ်တလၢကွံာ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါတဖျၢၣ်တုၤလီၤလၢအသးအိၣ်ဃိးနံၣ်တစုလီၤ,ဒီးဖိသၣ်တနီၤန့ၣ်အသးကပှၢ်ဒိၣ်လီၤ.
ဖဲနဖိအံၤမ့ၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါန့ၣ်,အဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသူ၀ဲဒၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
| သးနံၣ် |
အီးစတြ့လယါတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ် |
ပှၤစဲၣ်နီၤတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ် |
| လွံၢ်နံၣ်တုၤနွံနံၣ် |
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဃၣ်လၢအမဲာ်ညါန့ၣ်အိၣ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တခါမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. |
လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်သးပှၢ်အဂီၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤယီၢ်တကိးဧိၤန့ၣ်လီၤ. |
| နွံနံၣ်ဒီးဆူအဖီခိၣ် |
လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်သးပှၢ်အဂီၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤယီၢ်တကိးဧိၤန့ၣ်လီၤ. |
သူဘၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်တုၤလၢဖိသၣ်ဖျိ၀ဲဒၣ်"တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်"တက့ၢ် (တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်အိၣ်လၢလာ်လီၤ). |
မ့ၢ်တၢ်ကသုးဃီၤဆူတၢ်သူထဲဒၣ်သးပှၢ်အဂီၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤယီၢ်တကိးတခါဧိၤလၢအခါဖဲလဲၣ် (When to move to an adult seat belt only)
ဒ်တၢ်သုးဃီၤဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်ကွၢ်တၢ်လၢမဲာ်ညါတကပၤအသိး,နဖိအံၤကြၢးအိၣ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်အပူၤတုၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အနီၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢအအိၣ်လၢဖံဘၣ်ခိၣ်အနီၢ်အထီအတၢ်ပာ်ပနီၣ်တဖၣ်တစုန့ၣ်လီၤ. လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်ဒီသဒၢနဖိအါန့ၢ်သးပှၢ်အဂီၢ်သိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးတခါဧိၤလီၤ,
တၢ်လီၤပျံၤဘၣ်ထွဲဒီးဟၢဖၢ,ခိၣ်,ကိာ်ဘိ,ပျိၢ်ဃံတၢ်ဘၣ်ဒိအဒိၣ်အမုၢ်အါထီၣ်၀ဲဒၣ် 3.5 ဘျီဖဲဖိသၣ်တခါကဘၣ်ဆ့ၣ်နီၤလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်အပူၤဒီးမ့ၢ်တသူ၀ဲဒၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်အက့ၢ်အဂီၤလၢတဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်လိာ်အသးဒီးဖိသၣ်လၢအက့ၢ်အဂီၤအနီၢ်အဒိၣ်အဆံးအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်,ကျဲးစၢးဃုထၢတၢ်လၢအဖိးမံဒီးနဖိလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်ယံာ်အဂီၢ်တသ့ဖဲအသ့တက့ၢ်. လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢအကဘၣ်ဒီးဖိသၣ်အါတက့ၢ်တုၤလၢအသးအိၣ်
10 တုၤ 12 နံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲနဆိကမိၣ်လၢနဖိမ့ၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်,နကြၢးသုးအ၀ဲသ့ၣ်ဆူတၢ်သူသးပှၢ်အဂီၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဖဲအမ့ၢ်ဖျိ၀ဲဒၣ်‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’အခါန့ၣ်လီၤ.
‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’ ('5 step test')
‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’ ကမၤစၢၤနၤလၢကသမံသမိးမ့ၢ်နဖိအံၤဒိၣ်တုာ်လၢကသူသးပှၢ်သိလ့ၣ်ယီၢ်တကိးတခါဧိၤဧါန့ၣ်လီၤ. အပတီၢ်တဖၣ်မ့ၢ်၀ဲ-
- မ့ၢ်ဖိသၣ်အံၤဆ့ၣ်နီၤအခါအချၢဃံဒီအသးဒီးသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤသ့ဧါ.
- မ့ၢ်ဖိသၣ်အခီၣ်လ့ၢ်ခိၣ်အံၤက့ၣ်လီၤအသးလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအကနူၤန့ၣ်ဧါ.
- မ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးအဖီခိၣ်တကပၤန့ၣ်အိၣ်လၢဖိသၣ်အဖံဘၣ်ခိၣ်အခၢၣ်သးတကပၤဧါ(တဘၣ်မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အကိာ်ဘိမ့တမ့ၢ်ဘူးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အစုဒုၣ်တဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ).
- ယီၢ်တကိးအဖီလာ်လၢအဖီၣ်ဃာ်ကံၢ်ဒုၣ်န့ၣ်အိၣ်လၢဖိသၣ်အခံခိၣ်,ဖီၣ်ဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်အကံၢ်ဒုၣ်ဧါ.
- မ့ၢ်ဖိသၣ်အံၤဆ့ၣ်နီၤပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးဒ်အံၤလၢတၢ်လဲၤဒီတခါအဂီၢ်သ့ဧါ.
တၢ်စံးဆၢလၢ အပတီၢ်ယဲၢ်ပတီၢ်လၢာ်ကဘၣ်မ့ၢ် ‘မ့ၢ်’ တချုးအပူၤဖျဲးလၢနဖိအဂီၢ်လၢကလဲၤက့ၤတၢ်လၢတအိၣ်ဒီးတၢ်သူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
လၢ တၢ်ထိၣ်ဃူတခါအဖီခိၣ်, ပှၤအီးစတြ့လယါဖိတဖၣ်တဒိၣ်တုာ်လၢအကဖျိ၀ဲဒၣ် ‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’ လၢသိလ့ၣ်အါတက့ၢ်အပူၤတုၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အသးအိၣ် 10 မ့တမ့ၢ် 11 နံၣ်တစုန့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်တက့ၢ်-မ့ၢ်နဖိအံၤဖျိ၀ဲဒၣ် ‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’ ဧါန့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်အဒိၣ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢအဒိး၀ဲဒၣ်တခိၣ်အဖီခိၣ်လီၤ. အဒိန့ၣ်,သိလ့ၣ်တနီၤအိၣ်ဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအလီၢ်အလဲၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံလီၤ. သမံသမိးဘၣ်နဖိလၢသိလ့ၣ်ကိးခိၣ်ဒဲးတချုးအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤက့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်တၢ်ကပျဲအဆ့ၣ်နီၤလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်မဲာ်ညါလၢအခါဖဲလဲၣ် (When to move to the front seat)
နဖိအံၤကဘၣ်ဆ့ၣ်နီၤလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်လီၢ်ခံတုၤလၢအသးအိၣ် 13 မ့တမ့ၢ်ဆူအဖီခိၣ်တစုလီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်လၢတၢ်လီၤပျံၤဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢနဖိလၢအသးအိၣ် 12 နံၣ်ဒီးဆူအဖီလာ်န့ၣ်အါထီၣ်ခံဘျီဖဲမ့ၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်မဲာ်ညါဖဲမ့ၢ်ထိၣ်သတြီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်လီၢ်ခံအခါန့ၣ်လီၤ.
ထၢနုာ်လီၤသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတခါ (Installing a car seat)
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်ထဲဒၣ်ဒီသဒၢနဖိဖဲတၢ်မ့ၢ်ဆီလီၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢအလီၢ်ဘၣ်ဘၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. RCH ဟ့ၣ်ကူၣ်၀ဲဒၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကလဲာ်လၢတၢ်သမံသမိးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်ခဲလၢာ်လၢသိလ့ၣ်အပူၤခီဖျိပှၤစဲၣ်နီၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးကမၤလီၤတံၢ်အပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်အကါဒိၣ်လၢသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ် (Important tips for car seat safety)
ပှ့ၤမ့တမ့ၢ်ဒိးလဲသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖျၢၣ်လၢအလူၤပိာ်ထွဲ၀ဲဒၣ် Australian ဒီး New Zealand Standard AS/NZS 1754 န့ၣ်တက့ၢ်. တၢ်သူက့ၢ်ဂီၤဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်လၢအအိၣ်ဟဲလၢထံကီၢ်အဂၤလၢအတတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးတီၤပတီၢ်တခါအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်တဖိးသဲစးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထီဘိန့ၣ်လူၤပိာ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအပှၤထုးထီၣ်တၢ်အတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်ဒီးဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်တဖၣ်လၢကမၤလီၤတံၢ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်အံၤဘၣ်လိာ်အသးဒီးနဖိအနီၢ်အဒိၣ်တက့ၢ်.
ထုးဃံးပျံၤလၢအအိၣ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤကွၢ်လၢအမဲာ်ညါတကပၤကိးဘျီဒဲးဖဲနဖိဒိးသိလ့ၣ်ကိးဘျီဒဲးန့ၣ်တက့ၢ်.
သမံသမိးဘၣ်နဖိအသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီးမၤဘၣ်လိာ်အီၤဒ်ဖိသၣ်ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိးတက့ၢ်.
ထီဘိန့ၣ်မၤလီၤတံၢ်နပာ်လီၤနဖိဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဃံးတၢ်,ခီဖျိတၢ်သူသိလ့ၣ်အနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်လၢအဘၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်အဒိၣ်-ဖဲနမ့ၢ်လဲၤတၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ.
ညီနုၢ်တၢ်သံကွၢ်ဘၣ်ဃးသိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ် (Common questions about car and booster seats)
ယဖိအံၤအတူၢ်ဘၣ်မုာ်ဖဲအကွၢ်တၢ်လၢအမဲာ်ညါဖဲအိၣ်လၢသိလ့ၣ်အပူၤအခါလီၤ, မ့ၢ်ယသုးအီၤလၢတၢ်ကွၢ်လၢလီၢ်ခံဆူတၢ်ကွၢ်လၢမဲာ်ညါသ့ဧါ. (My child is more comfortable facing forward in the car; can I move them from rearward to forward-facing?)
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤန့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဖဲသိလ့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအခါဒီးတၢ်ဟးဆှဲးတၢ်သံဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဒိၣ်အမုၢ်လီၤ– တမ့ၢ်လၢတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤအဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ဂ့ၢ်ထဲတမံၤလၢတၢ်ကသုးဃီၤဖိသၣ်သးစၢ်လၢတၢ်ပာ်အမဲာ်လၢအလီၢ်ခံဆူတၢ်ပာ်အမဲာ်လၢတၢ်မဲာ်ညါန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤကွၢ်လၢအလီၢ်ခံတကပၤတဘၣ်အီၤလၢၤအခါန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖျၢၣ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်အနံၣ်ထလၢကွံၥ်သ့ဧါ. (Do car seats expire?)
KidSafe, Child Accident Prevention Foundation of Australia, ဟ့ၣ်ကူၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်သူသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤစှၤန့ၢ် 10 နံၣ်စးထီၣ်မုၢ်နံၤလၢတၢ်ဘှီထုးထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအပီးအလီတဖၣ်န့ၣ်လီၢ်လံၤဟးဂီၤကွံာ်ဒ်တၢ်သူအီၤမ့ၢ်ယံာ်ထီၣ်အခါသ့,တဟ့ၣ်လၢၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲအါအါလၢၤဘၣ်ဒီးတဟ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢအါအါလၢၤဘၣ်သ့လီၤ.
တဘၣ်သူသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအပျံၤလၢအထီၣ်တဲာ်ခံကူာ်, အသ့ၣ်ဖး, တၢ်ပနီၣ်လၢအဘၣ်ဒိဃာ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်အစၢ်ကပုာ်ဒီးလီၤလံၤတဖၣ်န့ၣ်တဂ့ၤ. ဖဲသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတခါမ့ၢ်ဘၣ်ဒိလၢသိလ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအပူၤန့ၣ်, ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဖျါလၢတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအခါဒၣ်လဲာ်-နတကြၢးသူအီၤလၢၤဘၣ်. အသ့ၣ်ဖးလၢအဒွဲပူၤတကပၤသ့လီၤ.
ခီပနံၣ်တနီၤန့ၣ်ကဆီတလဲန့ၢ်နၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအဘၣ်ဒိတဖျၢၣ်ဒီးအသီတဖျၢၣ်လီၤ.
မ့ၢ်ယသူ၀ဲဒၣ်တၢ်ကံးညာ်ကပုာ်ဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တခါအလီၢ်သ့ဧါ. (Can I use a booster cushion instead of a booster seat?)
တၢ်ကံးညာ်ဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤဆီလိာ်အသးဒီးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်မ့ၢ်အတၢ်မၤစၢၤခိၣ်မ့တမ့ၢ်ချၢဃံတအိၣ်ဘၣ်ဒီးနပာ်လီၤထုးဃာ်အီၤဒီးသိလ့ၣ်တသ့ဘၣ်. တၢ်ကံးညာ်ဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်တဒီသဒၢနဖိအကပၤမ့တမ့ၢ်အခိၣ်ဖဲသိလ့ၣ်တခိၣ်ဘၣ်ဒိအခါဒ်သိးသိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်.
တၢ်ကံးညာ်ဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်ကူၣ်ဒီးတၢ်သူအီၤပှဲၤတၢ်ဖိးသဲစးလၢအီးစတြ့လယါအပူၤတသ့ဘၣ်.
ဖဲယဖိအံၤမ့ၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဂၢၢ်မိၢ်ပှၢ်လၢအသူ၀ဲဒၣ်ခဲအံၤတဖျၢၣ်အခါ,ဘၣ်မၤမနုၤလဲၣ်. (What if my child has outgrown the restraint they are currently in?)
ဖဲနဖိမ့ၢ်ဒိၣ်တလၢကွံာ်အနီၢ်ကစၢ်အသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်, အခီပညီတမ့ၢ်လၢတၢ်သုးဃီၤအီၤဆူနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်အကလုာ်ဆူညါတခါန့ၣ်ကဲတၢ်ပူၤဖျဲးလၢအဂီၢ်ဘၣ်. အိၣ်ဒၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကလိၣ်ဘၣ်နီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်တခါဃီလၢအဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိန့ၣ်,ဖဲနဖိအသးအိၣ်
ဃုလါဒီးဒိၣ်တလၢကွံာ်အဖိသၣ်အတၢ်ဒၢလၢအကွၢ်တၢ်လၢအလီၢ်ခံတကပၤန့ၣ်,အပူၤဖျဲးကတၢၢ်မ့ၢ်တၢ်ကပှ့ၤသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအဒိၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်လၢအမဲာ်ကွၢ်တၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံန့ၣ်ကဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်တၢ်ဃၣ်အမဲာ်သၣ်လၢအမဲာ်ညါတကပၤဒံးလီၤ.
မ့ၢ်ယသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတုၤထီၣ်ဘးအီးစတြ့လယါတၢ်ပူၤဖျဲးအတီၤပတီၢ်ဧါန့ၣ်မ့ၢ်ယသ့ၣ်ညါကသ့ဒ်လဲၣ်. (How do I know if my car seat meets Australian safety standards?)
သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤခဲလၢာ်လၢအဘၣ်တၢ်ဆါအီၤလၢအီးစတြ့လယါအပူၤန့ၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဒၣ် Australian ဒီး New Zealand တီၤပတီၢ် AS/NZS 1754 ဒီးကအိၣ်ဖျါဆှဲဆှဲဖိလၢတၢ်ဘိၣ်ဘံဃာ်အသးအလိၤဒီးလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအလိၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. ဖဲနသိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပနီၣ်တခါအံၤန့ၣ်,အတုၤထီၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်လိၣ်ဘၣ်အပတီၢ်အဖုၣ်ကတၢၢ်ဒီးပူၤဖျဲးလၢတၢ်ကသူအီၤန့ၣ်လီၤ.
နတလိၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ထိၣ်အယူာ်ဆူညါ,ပနံာ်အမံၤလၢအပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်အက့ၢ်အဂီၤလီၤဆီအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢတၢ်ပှ့ၤန့ၢ်အီၤလၢထံကီၢ်အဂၤန့ၣ်ဘၣ်တဘၣ်တတုၤထီၣ်အီးစတြ့လယါတၢ်ပူၤဖျဲးအတီၤပတီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်.
ယဖိတအဲၣ်ဒိးသူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်ဘၣ်,သနာ်က့အ၀ဲသ့ၣ်အမိၢ်ပှၢ်ဘၣ်လိာ်သးဒီးနီၢ်အဒိၣ်အဆံးတၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၤ. မ့ၢ်ယကြၢးမၤတၢ်မနုၤလဲၣ်. (My child does not want to use a booster seat, but they still fit the size recommendation. What should I do?)
တၢ်စံးဆၢလၢတၢ်သံကွၢ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်လၢာ်လၢအမ့ၢ် ‘တၢ်မၤကွၢ် 5 ပတီၢ်’ န့ၣ်ကဘၣ်စံး ‘မ့ၢ်’ တချုးအပူၤဖျဲးလၢနဖိကသုးဃီၤဆူတၢ်သူသးပှၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးန့ၣ်လီၤ. ဖဲညီနုၢ်န့ၣ်နဖိအတံၤသကိးတဖၣ်အလုၢ်ဘၢအ၀ဲသ့ၣ်သနာ်က့နမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဒီးမူဒါလၢနဖိအတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်လီၤ. ဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢတၢ်ကကတိၤတၢ်ဒီးနဖိဘၣ်ဃးဘၣ်မနုၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဆ့ၣ်နီၤလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်တဖျၢၣ်အပူၤလဲၣ်န့ၣ်တက့ၢ်.
ထီဘိကျဲးစၢးပာ်တၢ်အခိၣ်သ့ၣ်လၢတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်လၢတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤအဂီၢ်အလီၢ်တက့ၢ်.
မ့ၢ်ယသူ၀ဲဒၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တဖျၢၣ်လၢတၢ်ထၢနုာ်ဃာ်လၢယသိလ့ၣ်အပူၤမ့တမ့ၢ်မ့ၢ်အပူၤဖျဲးဒိၣ်လၢတၢ်ကပှ့ၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်လီၤလီၤဆီဆီတဖျၢၣ်ဧါ. (Can I use the booster seat built into my car, or is it safer to buy a separate booster seat?)
ဘံးထိရံယါအတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်ပျဲ၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်အသးအိၣ်လွံၢ်နံၣ်မ့တမ့ၢ်ပှၢ်န့ၢ်အန့ၣ်ကသူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်လၢတၢ်ထၢနုာ်ဃာ်လၢသိလ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ထၢနုာ်ဃုာ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်န့ၣ်ဘၣ်တဘၣ်ကကဲတၢ်ညီတၢ်ဘှါမ့ၢ်လၢနတလိၣ်ထၢနုာ်အသီတဖျၢၣ်လၢၤဘၣ်သနာ်က့ဘၣ်တဘၣ်အတဒီသဒၢနဖိအချၢဃံမ့တမ့ၢ်အခိၣ်ဒ်သိးလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢအအိၣ်လီၤဆီတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်လီၤ.
သမံသမိးဘၣ်ဒီးကရၢထုးထီၣ်တၢ်ဘျၢလၢအဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးလၢနကီၢ်စဲၣ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢတၢ်ဘှီထၢနုာ်ပာ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်အဂီၢ်တက့ၢ်.
မ့ၢ်ယဖိလိၣ်ဘၣ်သိလ့ၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖျၢၣ်လၢထဲးကစံၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤစၢၤဒ်သိး Uber တဖၣ်အပူၤဧါ. (Does my baby need a car seat in a taxi or rideshare service like Uber?)
လၢဘံးထိရံယါအပူၤ,တၢ်သိၣ်တၢ်သီတလိၣ်ဘၣ်ပှၤနီၣ်ထဲးကစံၣ်လၢကဘၣ်ဟ့ၣ်သိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢပှၤဒိးလဲသိလ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. ဖဲနဖိအသးမ့ၢ်အိၣ်တနံၣ်ဆူအဖီလာ်န့ၣ်,အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဒိးသိလ့ၣ်လၢထဲးကစံၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်လီၢ်ခံဒီးသးပှၢ်တဂၤကဘၣ်ဖီၣ်ဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်သနာ်က့တဘၣ်သူလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးတခါဃီဘၣ်.
ဖဲဖိသၣ်တဂၤမ့ၢ်ဒိၣ်န့ၢ်တနံၣ်န့ၣ်,အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဒိးသိလ့ၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢထဲးကစံၣ်အပူၤဃုာ်ဒီးယီၢ်တကိးလီၤဆီတခါဖဲသိလ့ၣ်အနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်မ့ၢ်တအိၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. Victorian taxis သဲစးတၢ်ဘျၢလိၣ်ဘၣ်လၢကဘၣ်ထၢနုာ်လီၤတၢ်ဘျးစဲလၢပှၤဒိးသိလ့ၣ်ကသူ၀ဲဒၣ်အနီၢ်ကစၢ်သိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဒီးနီၣ်ဖီၣ်ဂၢၢ်မိၢ်ပှၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဃုထၢကသူ၀ဲဒၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဘျၢတဖၣ်လီၤဆီလိာ်အသးလၢတၢ်နီၣ်ဆှၢတၢ်ဒ်သိး Uber တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒိးသကိးသိလ့ၣ်တဖၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်ဘံးထိရံယါတီၤပတီၢ်တခါဃီကျဲအတၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢသိလ့ၣ်လၢဘၣ်ထွဲဒီးပှၤတဖုတဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤအခီပညီမ့ၢ်၀ဲနဖိအံၤကဘၣ်အိၣ်လၢသိလ့ၣ်တခိၣ်လၢအလူၤပိာ်ထွဲသဲးစးတၢ်ဘျၢမ့တမ့ၢ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒုးကစီၤထီၣ်တၢ်လၢသိလ့ၣ်လၢတၢ်ဒိးသကိးအီၤအပူၤတုၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အသးအိၣ်နွံနံၣ်တစုလီၤ.
ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဆိးလၢဘံးထိရံယါအကီၢ်စဲၣ်အချၢန့ၣ်,မၤလီၤတံၢ်နသမံသမိးကီၢ်စဲၣ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတချုးလဲၤက့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.
ထီဘိန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အပူၤဖျဲးကတၢၢ်လၢတၢ်ကပာ်လီၤနဖိလၢနီၣ်ဖီၣ်ဃံးမိၢ်ပှၢ်လၢအဖိးမံတခါအပူၤဖဲနလဲၤက့ၤတၢ်ဒီးသိလ့ၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤအခီပညီန့ၣ်နကလဲၤစိာ်ဃုာ်နကစၢ်အသိလ့ၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးနၤဒီးသ့ၣ်ညါမ့ၢ်တၢ်ကဆီလီၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ အံၤလၢသိလ့ၣ်အဂၤတခိၣ်အပူၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဆူညါအဂီၢ် (For more information)
ဘၣ်တၢ်မၤကဲထီၣ်အီၤခီဖျိ The Royal Children’s Trauma အ၀ဲၤကျိၤန့ၣ်လီၤ. ပသ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ် RCH ပှၤပှ့ၤသူတၢ်ဒီးပှၤကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်တၢ်တဖၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ထၢနုာ်လီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကွၢ်သမံသမိးက့ၤ မာ်ရှး 2025
၀ံသးစူၤထီဘိန့ၣ်ကွၢ်ဃုတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢအအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢခံကတၢၢ်လၢကသံၣ်သရၣ်သရၣ်မုၣ်လၢအအိၣ်ဒီးပဒိၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒီးဖံးမၤကၠီးလိအတၢ်သ့ၣ်ညါခဲအံၤတဖၣ်အအိၣ်တက့ၢ်.