Gastroenteritis (Farsi) – گاستروانتریت (گاسترو)

  • English

    نکات کلیدی
    Key points

    • گاستروانتریت (گاسترو) عفونت معده و روده است.
    • باعث استفراغ، تب و اسهال (مدفوع آبکی و روان) می‌شود.
    • مهمترین بخش مراقبت از کودک مبتلا به گاسترو، اطمینان از نوشیدن مایعات کافی توسط اوست. سعی کنید به کودک خود مایعات را به مقدار کم و به دفعات زیاد بدهید.
    • گاسترو بسیار مسری است؛ رعایت بهداشت برای جلوگیری از شیوع آن بسیار مهم است.
    • مراقب علائم کم‌آبی بدن کودک خود باشید، مانند پوشک‌های کمتر خیس یا عدم مراجعه مکرر به توالت، ادرار زرد تیره یا قهوه‌ای یا خشکی لب‌ها و دهان. اگر نگران هستید، با پزشک صحبت کنید.

    گاسترو چیست؟
    What is gastro

    گاستروانتریت (گاسترو) عفونت معده و روده است. در بیشتر موارد، گاسترو با استفراغ شروع می‌شود و سپس به اسهال (مدفوع آبکی و روان) منجر می‌شود. استفراغ ممکن است به سرعت فروکش کند، اما اسهال می‌تواند تا 10 روز ادامه داشته باشد.

    بسیاری از میکروب‌ها می‌توانند باعث گاسترو شوند، اما ویروس شایع‌ترین آنهاست.

    گاسترو به راحتی گسترش می‌یابد و در نوزادان و کودکان خردسال شایع‌تر و شدیدتر است.

    علائم و نشانه‌های گسترو
    Signs and symptoms of gastro

    اگر کودک شما گسترو دارد، ممکن است:

    • احساس ناخوشی داشته باشد و نخواهد چیزی بخورد یا بنوشد.
    • در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول استفراغ کند
    • اسهال داشته باشد
    • درد معده‌ی شدیدی  داشته باشد که می‌آید و می‌رود
    • تب داشتن.

    چند روز اول عفونت معمولاً سخت‌ترین روزها برای مدیریت هستند - به خصوص اگر فرزند شما استفراغ کند.

    برخی از کودکان بیشتر در معرض کم آبی بدن هستند. این موارد عبارتند از:

    • نوزادان زیر شش ماه
    • افرادی که مشکلات سلامتی طولانی مدت دارند، مانند بیماری مزمن روده یا بیماری کلیوی.

    نحوه مراقبت از گاسترو در خانه
    How to care for gastro at home

    متأسفانه، هیچ دارویی برای درمان گاسترو وجود ندارد. داروهای بدون نسخه که استفراغ و اسهال را کاهش می‌دهند، ممکن است برای کودکان مضر باشند. اگر فرزند شما حالت تهوع و استفراغ شدید دارد، پزشک ممکن است برای کمک به این امر، اندانسترون تجویز کند.

    هیدراتاسیون (آبرسانی به بدن) کلید مراقبت از گاسترو در خانه است، اما اطمینان از اینکه کودک شما به اندازه کافی مایعات مصرف می‌کند، زمانی که استفراغ می‌کند و نمی‌خواهد چیزی بنوشد، می‌تواند دشوار باشد. سعی کنید به فرزندتان مایعات را به مقدار کم و به دفعات بدهید - حتی اگر استفراغ می‌کند. این به جایگزینی مایعاتی که به دلیل استفراغ و اسهال از دست می‌دهند کمک می‌کند.

    مراقبت از نوزادان زیر شش ماه
    Caring for infants under six months

    نوزادان زیر شش ماه در معرض خطر بیشتری برای کم آبی بدن هستند، بنابراین در صورت بروز علائم گاسترو، باید آنها را به پزشک یا متخصص بهداشت مراجعه کنید.

    • اگر به نوزاد خود شیر می‌دهید، به این کار ادامه دهید، اما دفعات شیردهی را بیشتر کنید. همچنین می‌توانید در ۱۲ ساعت اول به نوزاد خود محلول خوراکی برای جبران آب از دست رفته بدهید.
    • اگر با شیر خشک به نوزاد شیر می‌دهید، سعی کنید به مقدار کم و دفعات بیشتر به او بدهید. اگر او مایعات را در بدنش نگه نمی‌دارد، به مدت ۱۲ ساعت از محلول‌های خوراکی برای آبرسانی به بدنش استفاده کنید، سپس به طور منظم و با مقدار کم به شیر خشک برگردید. شیر خشک باید با غلظت معمول تهیه شود و رقیق نشده باشد.
    • هر بار که کودک استفراغ می‌کند، به او نوشیدنی بدهید.

    مراقبت از کودکان شش ماهه تا سه ساله
    Caring for children between six months and three years

    • اگر به نوزاد خود شیر می‌دهید، به این کار ادامه دهید، اما دفعات شیردهی را بیشتر کنید. هر بار که استفراغ کرد، به او نوشیدنی بدهید.
    • وقتی فرزندتان استفراغ می‌کند، سعی کنید به طور منظم مقدار کمی آب سیب رقیق شده با آب یا محلول آبرسانی خوراکی (مایع یا یخ) به او بدهید تا استفراغش آرام شود.
    • شما می‌توانید به تغذیه با شیر خشک و دادن شیر خشک ادامه دهید؛ با این حال، اگر کودک شما به طور فعال استفراغ کند، بدن نمی‌تواند این مایعات را به راحتی جذب کند.
    • لیمونادهای بدون گاز، نوشیدنی‌های ورزشی و غذاهای غنی‌شده سرشار از قند هستند و می‌توانند کم‌آبی بدن را بدتر کنند. از دادن این خوراکی‌ها به فرزندتان در زمان بیماری‌اش خودداری کنید.
    • مهمترین چیز این است که به فرزندتان مایعات بدهید. اگر نمی‌خواهد آبمیوه یا محلول آبرسانی خوراکی بنوشد، می‌توانید یک بستنی یخی معمولی به او بدهید.
    • هر بار که فرزندتان استفراغ می‌کند، به او نوشیدنی بدهید.
    • اگر فرزند شما خیلی کوچک است و چیزی نمی‌نوشد، می‌توانید همانطور که به او دارو می‌دهید، با سرنگ به او مایعات بدهید.

    مراقبت از کودکان بزرگتر
    Caring for older children

    • به کودک خود مایعات را به مقدار کم و به دفعات بدهید - هر پنج تا پانزده دقیقه، چند جرعه.
    • اگر فرزند شما نمی‌خواهد آب بنوشد، می‌توانید محلول خوراکی آبرسانی به بدن را امتحان کنید، اما برخی کودکان طعم شور را دوست ندارند. در عوض، سعی کنید به او یک بستنی یخی معمولی یا آب سیب رقیق شده با آب بدهید.
    • اگر فرزند شما درد دارد، پاراستامول می‌تواند کمک کند. به او آسپرین ندهید.

    علائمی برای مراجعه به پزشک
    Signs to seek medical care

    اگر همه راه‌ها را برای هیدراته نگه داشتن فرزندتان امتحان کرده‌اید اما علائم کم‌آبی بدن را نشان می‌دهد، ممکن است فرزند شما به مراقبت در بیمارستان نیاز داشته باشد. این مراقبت ممکن است شامل مایعات از طریق لوله بینی-معدی یا سرم باشد.

    اگر فرزند شما هر یک از علائم زیر را نشان می‌دهد، بهتر است با پزشک او صحبت کنید:

    • وضعیت او بدتر می‌شود، نه بهتر.
    • درد معده مداوم دارد (درد او قطع و وصل نمی‌شود)
    • درد شدید معده دارد
    • درد مداوم در سمت راست پایین بدن خود دارد
    • نمی‌خواهد حرکت کند یا راه برود
    • استفراغ مداوم دارد اما اسهال ندارد
    • استفراغ به رنگ سبز خاکی

    آیا گاسترو مسری است؟
    Is gastro contagious

    گاسترو بسیار مسری است. این بیماری از طریق تماس با استفراغ یا مدفوع فرد آلوده، مثلاً با لمس کسی که اخیراً استفراغ کرده یا اسهال داشته است، به اشتراک گذاشتن غذا یا نوشیدنی آلوده یا لمس اشیاء آلوده مانند اسباب‌بازی، منتقل می‌شود. گاسترو همچنین می‌تواند از طریق هوا، زمانی که فرد آلوده استفراغ می‌کند، پخش شود.

    توقف شیوع گاسترو
    Stopping the spread of gastro

    بهداشت خوب بهترین راه برای محدود کردن شیوع گاسترو است. اگر فرزند شما دچار گاسترو است، به یاد داشته باشید:

    • دست‌هایتان را کاملاً با صابون یا محلول ضدعفونی‌کننده الکلی بشویید - مخصوصاً قبل و بعد از لمس کردن فرزندتان، غذا دادن به او و تعویض پوشک.
    • مرتباً اشیاء مانند اسباب‌بازی‌ها، لباس‌ها و ملافه‌ها را بشویید و/یا ضدعفونی کنید.
    • سطوح مشترک مانند میزها و دستگیره‌های در را تمیز کنید.
    • از به اشتراک گذاشتن وسایل سایر اعضای خانواده با فرزند بیمارتان جلوگیری کنید.

    هنگام تمیز کردن استفراغ یا مدفوع، پوشیدن دستکش و ماسک ایده خوبی است. از مواد شوینده یکبار مصرف مانند دستمال کاغذی استفاده کنید و قبل از دور انداختن، آنها را در کیسه قرار دهید.

    چه زمانی کمک بگیریم
    When to get help

    با آمبولانس (000) تماس بگیرید اگر:

    • فرزند شما بیهوش، بسیار بی‌حال (کم‌انرژی) است یا بیدار کردنش سخت است.

    به بیمارستان بروید اگر:

    • کودک  شما نمی‌تواند هیچ مایعی را بدون استفراغ پایین نگه دارد و چندین نشانه کم‌آبی را نشان می‌دهد، مانند: تعداد کمتر پوشک خیس یا کم رفتن به توالت، ادرار زرد تیره یا قهوه‌ای، خشکی لب‌ها و دهان، یا احساس سبکی سر و سرگیجه.
    • فرزند شما استفراغ سبز خاکی دارد (استفراغ زرد معمولاً نگران کننده نیست).

    به پزشک یا متخصص بهداشت مراجعه کنید اگر:

    • فرزند شما زیر شش ماه سن دارد و استفراغ می‌کند یا تب دارد.
    • فرزند شما استفراغ می‌کند، اسهال دارد و به اندازه کافی مایعات نمی‌نوشد.
    • کودک شما اسهال زیادی دارد (هشت تا ده بار دفع مدفوع آبکی در روز).
    • اسهال کودک شما پس از 10 روز بهبود نیافته است.
    • کودک شما علائم کم‌آبی بدن را نشان می‌دهد، مانند پوشک خیس کمتر یا عدم مراجعه مکرر به توالت، ادرار زرد تیره یا قهوه‌ای، خشکی لب‌ها و دهان، سرگیجه یا سبکی سر.
    • فرزند شما درد مداوم معده دارد که قطع و وصل نمی‌شود، بدتر می‌شود یا با پاراستامول بهبود نمی‌یابد.
    • در مدفوع فرزندتان خون دیده شود.
    • فرزند شما بیماری خود را در خارج از کشور گرفته است.

    در خانه از کودک خود مراقبت کنید اگر:

    • به اندازه کافی مایعات می‌نوشد و بدنش را هیدراته نگه می‌دارد.
    • فرزند شما ظرف چند روز کم کم بهتر می شود.

    سوالات رایج در مورد گاسترو
    Common questions about gastro

    من نگرانم که مایعاتی که به فرزندم می‌دهم اسهال او را بدتر کند. آیا باید به او کمتر آب بدهم؟
    I am worried the fluids I am giving my child are making their diarrhoea worse. Should I give them less to drink

    اگرچه ممکن است به نظر برسد که مایعات مستقیماً از بدن عبور می‌کنند، اما فرزند شما همچنان مقدار زیادی از آنچه به او می‌دهید را جذب خواهد کرد. مهم است که حداقل به اندازه مایعاتی که کودک از طریق استفراغ و اسهال از دست می‌دهد، به او مایعات بدهید.

    آیا باید نگران باشم که فرزندم وقتی دچار گاسترو می‌شود، میلی به غذا خوردن ندارد؟
    Should I be worried that my child does not want to eat when they have gastro

    وقتی فرزند شما برای اولین بار دچار گاسترو می‌شود، ممکن است از خوردن غذا امتناع کند. اگر به اندازه کافی مایعات بنوشد، مشکلی نیست. وقتی میل به غذا خوردن پیدا کرد، دوباره به او غذا بدهید؛ این معمولاً بعد از این است که استفراغش بند آمده و دیگر حالت تهوع نداشته باشد.

    آیا فرزندم می‌تواند پس از یک دوره گسترو لبنیات بخورد؟
    Can my child have dairy after a bout of gastro

    بیشتر کودکان پس از گاسترو مشکلی در هضم غذاهای لبنی ندارند. برخی از آنها به طور موقت قادر به هضم قند لبنیات (لاکتوز) نخواهند بود. این باعث ایجاد نفخ زیاد و اسهال اسیدی می‌شود. اگر متوجه شدید که فرزندتان پس از مصرف لبنیات علائمی نشان می‌دهد، می‌توانید مصرف لبنیات او را حدود سه هفته پس از مصرف لبنیات کاهش دهید.

    وقتی فرزندم دچار گاسترو می‌شود، چه غذایی باید به او بدهم؟
    What should I feed my child when they have gastro

    هیچ محدودیت غذایی خاصی برای کودکان در طول یا بعد از گاسترو وجود ندارد. بهتر است اجازه دهید اشتهای فرزندتان شما را هدایت کند. گاهی اوقات غذاهای چرب یا حاوی لبنیات به خوبی سایر غذاها تحمل نمی‌شوند، اما تا زمانی که آنها را امتحان نکنید، متوجه نخواهید شد. روده با وجود غذا در داخل آن سریع‌تر بهبود می‌یابد.

    فرزندم چه زمانی می‌تواند بعد از گاسترو به مدرسه یا مهدکودک برگردد؟
    When can my child go back to school or childcare after gastro

    فرزند شما می‌تواند به محض اینکه احساس بهتری داشته باشد و به مدت ۴۸ ساعت اسهال یا استفراغ نداشته باشد، به مدرسه یا مهدکودک بازگردد. با این حال، نباید تا دو هفته پس از بهبودی به شنا کردن بازگردد تا از شیوع بیماری جلوگیری شود.

    در مدفوع فرزندم خون وجود دارد. آیا باید نگران باشم؟
    There is blood in my child’s poo. Should I be worried

    وجود خون در مدفوع در گاسترو شایع است. اگرچه دیدن آن ترسناک است، اما به ندرت مشکل‌ساز است. شاید بخواهید با پزشک فرزندتان در مورد آزمایش مدفوع برای یافتن میکروب مسمومیت غذایی صحبت کنید. هدف از این آزمایش، ردیابی شیوع مسمومیت غذایی به دلایل بهداشت عمومی است.

    پزشک فکر می‌کند فرزندم دچار گاسترو باکتریایی شده است. آیا به آنتی‌بیوتیک نیاز داریم؟
    A doctor thinks my child has bacterial gastro. Do we need antibiotics

    اگرچه گاهی اوقات باکتری‌ها باعث گاسترو می‌شوند، پزشکان به ندرت درمان آن را با آنتی‌بیوتیک پیشنهاد می‌کنند. بیشتر کودکان خود به خود بهبود می‌یابند و آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند عوارض جدی مانند آلرژی یا اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک ایجاد کنند.

    اسهال بعد از گاسترو چقدر طبیعی است؟
    How long is it normal for diarrhoea to last after gastro

    پس از ۱۴ روز اسهال، بهتر است در مورد وضعیت فرزندتان با پزشک صحبت کنید. در صورت وجود میکروب غیرمعمول، ممکن است انجام آزمایش بر نمونه مدفوع مفید باشد.

    آیا لازم است مدفوع فرزندم را آزمایش کنید؟
    Do you need to test my child’s poo

    معمولاً لازم نیست مدفوع فرزندتان را در صورت ابتلا به گاسترو آزمایش کنید. تقریباً همه گاستروها به یک روش درمان می‌شوند، بنابراین دانستن علت، درمان را تغییر نخواهد داد. در بیشتر موارد، مدفوع فقط زمانی آزمایش می‌شود که حاوی خون باشد یا اسهال بیش از ۱۴ روز ادامه داشته باشد.

    فرزندم در سفر خارجی دچار گاسترو شد. چه کار کنم؟
    My child caught gastro while overseas. What do I do

    اگر فرزندتان در خارج از کشور دچار گاسترو شد، با پزشک صحبت کنید. در مراقبت و آزمایش کودکانی که در سفر بیمار می‌شوند، تفاوت‌هایی وجود دارد.

     برای اطلاعات بیشتر
    For more information

    طراحی شده توسط بخش اورژانس بیمارستان رویال چیلدرن. ما از اطلاعات ارائه شده توسط مصرف‌کننده‌ها و مراقبان RCH قدردانی می‌کنیم. 

    بررسی شده در مه ۲۰۲۵

    لطفاً همواره جدیدترین مشاوره را از یک پزشک بالینی دارای پروانه و در حال اشتغال به حرفه پزشکی جویا شوید.